Ferskil tusken ferzjes fan "Suëtoanius"

L
Stavering
(st)
L (Stavering)
 
==Libben==
Suetonius waard berne om-ende-by [[70|70 n. Kr.]] yn 'e omkriten fan [[Hippo Regius]] yn Afrika. Hy krige in goeie oplieding, studearre rjochten en tsjinne ûnder [[Plinius de Jongere]] dy't doe gouverneurgûverneur wie fan [[BithyniaBitynia]]. Troch tuskenkomst fan Plinius waard hy letter oanstelleoansteld as [[bibletekaris]] by keizer [[Trajanus]]. Under keizer [[Hadrianus]] wie hy inkele jierenjierren haad fan it keizerlike skriuwerskip. Oan dizze posysje kaam lykwols yn [[121]] ynienen in ein, nei gedachten fanwege syn relaasje mei keizerinkeizerinne [[Fibia Sabina]]. Yn de jierenjierren derneidêrnei hat er noch in soad wurk skreanskreaun.
 
==Wurken==
Suetonius is de wichtichste Romeinske fertsjinwurdigerfertsjintwurdiger fan de [[biografy]], de libbensbeskriuwing fan de keizers dy't destiids net folle oansjen hie. Omdat er wurke hie foar de machtichste persoanen fan syn tiid, wist er ek in protte oer it libben fan de keizers te fertellen.
 
Yn syn wurk skriuwt Suetonius net folle oer de polytikepolitike en militêre foarfallen, mar hat hy it benammen oer de de intrigesyntriges fan de keizers, harren deugden en goeie eigenskippen en - foaral - harren minne eigenskippen, harren smoarchenssmoargens en wredens. Alle hearskers sûnt [[Julius Caesar]] komme oan bod en oer de ien is er wat wiidwijdigerwiidweidiger danas oer de oare. In inkeldenien komt er by him goed fan ôf en it byld dat er skept fan de keizers is net al te roaskleurichbêst.
 
Suetonius skriuwt syn ferhalen altiten neffens in fêst stramienstramyn: hy bejint hieltyd mei in beskriuwing fan it libben oant de ambtsoanfierdingamtsoanfearding, derneidêrnei komt in rige rubriken en as slot beskriuwt er op hokker wize de keizer oan syn ein komt.
 
It ferskil mei oare skiedkundigen lykas [[Tacitus]] sit him hjir ynhjiryn, dat Suetonius him mear dwaande hâlde mei de persoanlike bysûnderheden fan de keizers, wylst Tasitus in proatteprotte omtinken hie foar de gronology fan de foarfallen. De libbensbeskriuwings fan Suetonius binne aardich om te lêzen, mar de literêre kwaliteit en psychologyske djipgong bliuwt efter by oare skriuwers. De kreftkrêft fan Suetonius sit him yn de details en de talryketalrike [[anekdoate]]s. Troch Suetonius witte wy frij krekt hoe't de keizers derút seagen en hokker yntresses sy hienen.
 
===''De Viris illustribus''===
''De Viris illustribus'' (d.i. ''Ferneamde manlju'') wie in gearstalling mei koarte libbensbeskriuwings fan bekende persoanen út de Latyske literatuer (grammaticigrammatisy, sprekkers, tichters, filosofen enzensfh..). Fan dit wurk binne mar beskate parten bewarre bleaun. In oantal feitlikheden kinne werom liede út [[Hiëronymus]] syn ''Chronica''.
 
===''De Vita Caesarum''===
It wichtigste boek dat wy fan Suetonius hawwe is wol de ''Vita Caesarum'', in libbensbeskriuwing fan tolwe keizers, fanôf [[Julius Caesar]] (einlik gjin keizer, mar "diktator foar it libben") oant [[Domitianus]]. It wurk bleau likernôch kompleet bewarre: allinnich it earste part fan de tekst oer Julius Caesar is fuort.
 
De ''Vita Caesarum'' is skreaun yn ienfâldich [[LatynskLatyn]] en benammen bedoeld foar it grutte publyk, dat mear ynteresse hie yn smeuïgesmeulske ferhalen út it libben fan de keizers, danas dat sy grutte feiten en foarfallen út it steatslibben fan de keizer witte woenen. Suetonius koe foar it skriuwen fan syn boeken puttehelje út de him ta beskikking steande keizerlike argifenargiven, en benammen út de mûnlinge ynformaasje fan familyledenfamiljeleden en oare oanbringers. Hy sammellesammele de ynformaasje foar syn haadwurk by inoar sa om [[121]] hinne.
 
==Ynfloed op lettere literatuer==
Suetonius waard in protte neifolge troch letttere skiedskriuwers út de keizertiid, û.ao. troch de de skriuwers fan de '''[[Historia Augusta]]''', derdêr't de libbens fan keizer [[Hadrianus]] oant [[Numerianus]] (it tiidrek tusken [[117]] en [[284]]) yn beskreaun wurdwurdt. Dizze boeken befetsje in soad kletspraat en rabberij.
 
Yn de [[Midsieuwen]] waard Suetonius mear lêzelêzen en oerskreaun as Tacitus. Hy hie oan [[Eginhard]] in goeie neifolger yn syn '''Vita Caroli Magni''' (d.i. ''Libben fan [[Karel de Grutte]]'').
 
==Literatuer==
 
==Keppeling om utens==
*[http://www.jerryfielden.com/essays/suetonius.htm Suetonius en de regering fan Tiberius: in fergelykingfergeliking mei oare boarnen (Ingels)]
*[http://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Suetonius/12Caesars/home.html de Latynske tekst fan de ''Vita Caesarum'']
*[http://users.skynet.be/oudheid/literatuur/suetonius.htm In side fan] [http://users.skynet.be/oudheid/index.htm '''De klassike Aldens'''] [http://users.skynet.be/oudheid/literatuur/suetonius.htm wijewijd oan Suetonius]
*[http://users.telenet.be/herman.lauvrys/sueton.htm#Vertaling Nederlânske oersetting fan Suetonius, Vitellius 15-18.]
*[http://www.klascement.net/kt/lezen/verttib1.html Nederlânske oersetting fan Suetonius, Vita Tiberii 1.]
*[http://www.gutenberg.org/catalog/world/readfile?fk_files=113856 Ingeslke oersetting fan Suetonius' wurken (fergees online e-boek)]
 
[[kategoryKategory:Romein]]
[[kategoryKategory:Romeinske skiedkundige]]
 
[[bg:Светоний]]
56.977

bewurkings