Ferskil tusken ferzjes fan "Tolvejierrich Bestân"

Ik haw de stavering hifke en wat sinsbou oanpast
L (Nije Side: {{stavering}} thumb|right|300px|[[Prins Maurits]] It '''Tolvejierrich bestân''' is in bestân fan tolve jier wêryn ...)
 
(Ik haw de stavering hifke en wat sinsbou oanpast)
{{stavering}}
[[Ofbyld:Michiel Jansz van Mierevelt - Maurits prins van Oranje.jpg|thumb|right|300px|[[Prins Maurits]]]]
It '''Tolvejierrich bestânBestân''' is in bestân fan tolve jier wêryn't net fochten is yn de [[Tachtichjierrige oarlochOarloch]].
 
== Perioade fan frede yn de Tachtichjierrige oarlochOarloch ==
It bestân duorre fan [[1609]] oant [[1621]]. It bestân is sletten troch [[Johan fan Oldenbarnevelt]]. Foaral de Hollânske keapliedenkeaplju woenen graach frede, de striid kossekoste in soadslompe jild en blokkearre de frije hannel.
 
Dit soarge foar spanningen tusken minsken dy’t frede woenen en minsken dy’t trochtrochfjochtsje woenen fechtsje. Ien fan dy minsken dy’t trochtrochfjochtsje woenen fechtsje wie [[Prins Maurits]]. Yn [[1600]] wie Prins Maurits it net iens om in leger nei [[Dúnkerken]] te stjoeren. De [[Slach by NijpoartNijpoarte]] dy’t yn dizze fjildtocht plakfûn waard mar krekt wûn troch Maurits. Hy kaam dan ek poer thús. De goeie geawurkinggearwurking tusken Johan fan Oldenbarnevelt en Prins Maurits kaam dan ek in eindeein.
 
 
== Arminius en Gomarus ==
It bestan soarge foar rustrêst yn [[Republyk fan de Sân Feriene Nederlannen]]. Dat soarge derfoar dat âld sear nij oan de opperflakteoperflakte kaam. ErDer kamen godstsjinst tsjinstellingen nei boppeboppen. Johan fan Oldenbarnevelt frege mear romte foar de remonstrantske lear fan de [[Leien|Leiense]] heechlearaar [[Jacobus Arminus]]. Prins Maurits stipe de kontra- remonstranten fan de heechlearaar [[Franciscus Gomarus]]. OfOft Prins Maurits dit die omdat er echt leaude yn Gomarus falt te betwifeljen. Hy wie der ek op tsjin om Johan fan Oldenbarnevelt in hakhakke te setten. De rûzje tusken Arminius en Gomarus makke wat los yn it lân. Sûnder in gemienskiplikemienskiplike fijân gienen de minsken tsjinelkoar te kear. De rûzje waard oplost troch in synoade. De remonstrantske lear waard ferbean. De remonstrantske reginten hienen yn Hollân in resolúsje oannaam ek wol de “[[skerpeSkerpe resolúsje]]” neamd. Deryn waard bepaald dat de stedenstêden yn Hollân hiertroepen oanmochtenoannimme nimmemochten. Prins Maurits seach dit as in oantaasting fan syn gesach. Hy liet Johan fan Oldenbarneveld, [[Hugo de Groot]] en oare minsken arrestearrearresteare. Johan fan Oldenbarnevelt waard ta de dea feroardiele en yn [[De Haach]] ûnthalze.
 
== De striid gie troch ==
Yn [[1621]] waard de striid tsjin Spanje trochset, neidat [[Albertus fan Eastenryk]] de lanfoogdlanfâd fan de súdlike Nederlân sûnder bern ferstoar en de súdlike NederlânenNederlannen wer ûnder de [[Spanje|Spaanske]] kening foelfoelen.
It wie de bedoeling west dat it bestân útútrinne soe rinne op in definitive frede. Mar de mieningsferskillen wienen djipgeand. Dizze mieningsferskillen sietsieten him yn de hannel mei OastEast- YndieYnje, dy’t neffens de SpanjoalenSpanjerts stopje moast stopje. Ek de posysje fan de [[Katolisisme|katoliken]] wie in toarn yn it each fan de Spanjoalen. It oantal katoliken wie yn it noarden noch sa grut, dat de [[protestantisme|protestantske]] elitebopperein seartiger foar de kriich wie.
 
[[Kategory:Tachtichjierrige oarlochOarloch]]
 
[[ca:Pax Hispànica]]
Anonime meidogger