Maksiminus Daia: ferskil tusken ferzjes

st
(Nije Side: 250px|right|thumb|250px|Munt mei ôfbylding fan Maksiminus Daia '''Maksiminus Daia''', folút '''Gaius Valerius Galerius Maximinus''' (20 novimber [[2...)
 
(st)
[[Ofbyld:128 Maximinus II.jpg|250px|right|thumb|250px|Munt mei ôfbylding fan Maksiminus Daia]]
 
'''Maksiminus Daia''', folút '''Gaius Valerius Galerius Maximinus''' ([[20 novimber]] [[270]] - july/augustus [[313]]), berne as '''Daia''', ek wol bekend as '''Maksiminus II Daia''', wie keizer fan it [[Romeinske ryk]] fan [[308]]/[[310]] oant healwei [[313]].
 
== Skiednis ==
=== Jonge jierren ===
Daia waard berne yn de Romeinske provinjse [[Illirikum]], en kaam út in boerenfamilyboerelaach. It wie te ferwachtsjen dat er krektsa askrektas syn heit skieppehoeder wurde soe, mar syn libben ferrûn oars. Daia wie neef fan [[Galerius]] dy't letter ek keizer wurde soe en gong krektsa askrektas syn omke yn it [[Romeinske leger]]. Dêr makke hy stadichoan opgong yn ferskate militêre funksjes. Daia wie troud en hie bern dêr't allinnich de namme fan syn soan Maksimus bekend fan is.
 
=== It keizerskip ===
Op [[1 maaie]] [[305]] beneamde syn omke Galerius, dy't sels krekt keizer wurdewurden wie as de opfolger fan [[Diokletianus]], him as [[Caesar (titel)|Caesar]]. It gebiet dat er bestjoere moast besloech it [[Midden-Easten]] en it súdliksúdlike part fan [[Lyts-Aazje]].
 
As yn [[306]] de meikeizer fan Galerius, [[Konstantius Klorus]] komt te ferstjerren giet dizze dermei akkoard dat de soan fan Konstanius Klorus, [[Konstantyn de Grutte]], Caesar wurdt. [[Serverus II]] waard nije meikeizer fan't it westen. Yn [[Rome]] ferklearret [[Maksentius]] him lykwols ek ta keizer, en by in poging dat te ferhinderjen stjert Severus. Op in byienkomstgearkomst by [[Karnuntum]] wurdt de [[Konferinsje fan Karnuntum]] holden en besletten dat dat [[Lisinius]] de opfolger wurdt fan Severus en dat Konstantyn ek keizer wurde mei. Daia hie sels ek graach keizer wurde wollen, mar is dat nei alle gedachtegedachten nooitnoait offisjeel wurden. Wol brûkte hy tidens syn fjildtochten tsjin de [[Perzyske Ryk|Perzen]] yn [[310]] de titel fan keizer (''[[Augustus (titel)|Augustus]]''). Lykwols bliuwt hy trou oan syn omke. .
 
Daia hie sûnt de [[konferinsje fan Karnuntum]] yn [[308]] in hieltyd gruttere hekel krigekrigen oan Lisinius en nei de dea fan Galerius yn 311 eskaleerdeeskalearre de situaasje. tie. ZeSe verdeeldenferdielden Galerius' deeldiel vanfan hetit rijkryk, metmei alsas grensgrins de [[Bosporus]]. HetIt kwamkaam nognoch nietnet totta eenin burgeroorlogboargeroarloch. Daia slootsluet welwol eenin verbondferbûn metmei de [[usurpator]] Maxentius, diedy't nognoch inyn Rome zatsiet.
 
=== Ein ===
Yn [[312]], doe't Konstantyn Maksentius yn Itaalje oanfoel, wie Daia op fjildtocht yn [[Syrje]]. Doe't hy hearde fan de dea fan Maksentius en it ferbûn fan Lisinius mei Konstantyn waard er lulk en ûnderbruts syn fjildtocht. Hy kearde werom nei [[Bythinia]] en stiekstuts yn april [[313]] de Bosporus oer mei in leger en oermasterreoermastere [[Konstantinopel|Byzantium]] nei in belis fan 11 dagen. Op [[30 april]] arrivearre Lisinius mei in leger dat folle lytser wie danas dat fan Daia. By [[Slach by Adrianopel (313)|Adrianopel]] kaam it ta in fjildslach dy't troch Lisinius wûn waard. Daia's troepen wienen ferswakke en sloegen op de flecht. Ek Maksiminus Daia moast flechtenflechte en ferklaaieferklaaid as slaaf koed er fuort komme. Mar letter dat jier waard er deade. Syn part fan it Romeinske ryk waard oernomd troch Lisinius.
 
== Keppeling omt utens ==
*[http://www.roman-emperors.org/daia.htm {{aut|M. DiMaio Jr.}}, artikel oer Maksiminus Daia (305-313 A.D.), yn ''DIR'' (1996).]
 
[[Kategory:Romeinsk keizer]]
 
 
[[ca:Maximí Daia]]
56.999

bewurkings