Siedpunt: ferskil tusken ferzjes

46 bytes grutter ,  13 jier lyn
st
(st)
It '''siedpunt''', of '''kôkpunt''', fan in suvere stof is de maksimumtemperatuer wêrby't de [[floeistof]] floeistoffloeiber bliuwt. It tafoegjetafoegjen fan enerzjy liedliedet ta de oergong fan de floeistoffase nei de gasfase. By it hieltyd ferwaarmjen bliuwt de [[temperatuer]] fan de floeistof op it siedpunt, oant it stuit dat alles ferdampt is. Dit alles bywannear’t de druk konstant bliuwt, sa as yn in iepen fet.
 
Dit proses fan ferdampen wêr’t dampbellen yn de floeistof ûntsteane en nei boppeboppen geangeane ûnder de ynfloed fan de [[swiertekrêft]] wurdt siede neamdeneamd.
 
In oare definysje fan it siedpunt is “de temperatuer wêrby't de dampdruk fan de floeistof lyk is oan de atmosferyskeatmosfearyske druk”.
 
== Siedpunt en druk ==
De temperatuer wêrby't in floeistof oan de kôk rekket is ôfhinklik fan de hearskjende [[druk (spanning)|druk]]. By 1 [[atmosfear (ienheid)|atmosfear]] (loftdruk op seenivo, 101,325 [[kPa]]) is it siedpunt fan wetter 100[[°C]], of eins, mear krekt 99,97°C. Op de [[Mount Everest]], wêr’t de loftdruk likernôch , 26 bar is, is it siedpunt fan wetter mar 69°C. En yn in [[hegedrukpanhegedrukpanne]] siedt it wetter by 120°C. HjaMen sprekt dêrom ek oer it normaal siedpunt foar it siedesieden by 1 atmosfear.
 
De floeistof dampline dy’t de ''dampdruk'' útset tsjin de temperatuer lit sjen by hokker druk hokker siedpunt fan tapassing is. Hjirûnder is de dampline foar [[wetter]] werjûn.
 
[[Ofbyld:Damplijn Water.jpg|300px|''dampline fan wetter'']]]]
De floeistof dampline rint fan it [[tripelpunt]] oant it [[kritysk punt]]. Under it tripelpunt, as de stof ûnderkoalleûnderkuolle is, sil sy fêst wêze en ferdampt sy troch súblimaasjesublimaasje. Boppe it kritysk punt bestiet der gjin oergong mear tusken de floeistof en gas en bestiet der dan ek gjin siedpunt mear.
 
== Tapassings ==
De floeistof dampline rint fan it [[tripelpunt]] oant it [[kritysk punt]]. Under it tripelpunt, as de stof ûnderkoalle is, sil sy fêst wêze en ferdampt sy troch súblimaasje. Boppe it kritysk punt bestiet der gjin oergong mear tusken de floeistof en gas en bestiet der dan ek gjin siedpunt mear.
By [[distillaasje]] wurdt it siedpuntferskil fan stoffen brûkt om in skieding ta stân te bringebringen.
 
Yn de keuken wurdt siedesieden brûkt om iten, bygelyks griente, gear te krijen. By it gearjen fine gemyske reaksjes plak, wêrtroch't it iten better smakket en sêfter wurdt. De gearingstiid hinget ôf fan de temperatuer, sa sil yn in hegedrukpanne fiedsel hurderflugger gear wurde troch de hegere temperatuer (en net troch de hegere druk).
==Tapassings==
By [[distillaasje]] wurdt it siedpuntferskil fan stoffen brûkt om in skieding ta stân te bringe.
 
Ek kin troch ynkoaitsjeynkoaitsjen de smaak fan it fiedsel feroarje. Mei de ûntkommende dampen wurde net -winske geurstoffen meinommenmeinomd. Dit ferskynsel wurdt beskreaun troch de lear fan de distillaasje en de steamdistillaasje. It ferwiderjen fan net -winske geuren troch ynkoaitsjeynkoaitsjen giet it best op heech fjoer, sûnder deksel, omdat dan gjin [[rektifikaasje]] tsjin it deksel of de wannen plakfynt wêrtroch de geurstoffen werom gean kinne.
Yn de keuken wurdt siede brûkt om iten, bygelyks griente, gear te krijen. By it gearjen fine gemyske reaksjes plak, wêrtroch it iten better smakket en sêfter wurdt. De gearingstiid hinget ôf fan de temperatuer, sa sil yn in hegedrukpanne fiedsel hurder gear wurde troch de hegere temperatuer (en net troch de hegere druk).
 
Ek kin troch ynkoaitsje de smaak fan it fiedsel feroarje. Mei de ûntkommende dampen wurde net winske geurstoffen meinommen. Dit ferskynsel wurdt beskreaun troch de lear fan de distillaasje en de steamdistillaasje. It ferwiderjen fan net winske geuren troch ynkoaitsje giet it best op heech fjoer, sûnder deksel, omdat dan gjin [[rektifikaasje]] tsjin it deksel of de wannen plakfynt wêrtroch de geurstoffen werom gean kinne.
 
[[Kategory:Natuerkunde]]
56.999

bewurkings