Ferskil tusken ferzjes fan "Wintersport"

325 bytes lytser ,  11 jier lyn
Iissilen, en ferbetterings en taaloanpassings
(Iissilen, en ferbetterings en taaloanpassings)
‘’’Wintersport’’’'''Wintersport''' is een sammelnamme foar foarmen fan [[sport]] dy’t as wedstriidsport, rekreaasje sportrekreaasjesport as as fakânsjeferdivedaasje op it [[iis]] as yn de [[snie]] dien wurde.
 
== Skiednis ==
De measte wintersporten binne ûntstien as alternatyf ferfier yn de wintermoannen as de diken en farwegen net mear begeanber wiene.
Sa wurdt der al ieuwen [[reedriden]] en [[prikslydzje|prikslyde]] om iisflakten makliker oerstekke te kinnen. Nei ferin fan tiid waarden dizze alternative foarmen fan ferfier ek foar rekreative doeleinen brûkt. Sa waarden de eerste koartebaanwedstriiden voor reedriders al rûnom 1800 hinne ferriden en waarden der ek wedstriden foar priksliders hâlden, faak sels letterlik foar spek en beanebeannen.
 
It [[skye|skyen]] ûntstie foaral yn de alpenlannenSkandinavyske enlannen. ynDe deskyûntwikkeling Skandinavyskeom lannen.1860 Hjirtrochhinne isyn der[[Telemark]] dusyn ekNoarwegen inwurdt ferskilsjoen ûntstienas tuskende berte fan it alpineskyenskyen enas noards-skyesport. AlFan wurdtdêr waard de skyûntwikkelingsport rûn 1860yntrodusjearre yn de NoarskeAlpenlannen. regioSkyen [[Telemark]]yn sjoenSkandinaavje aswaard deta bertegrûnnoardsk-skye; fanyn itde skyenAlpen asûnstie sportit alpineskyen.
 
De toeristyske wintersport ûntstie foaral yn de Alpen om de rike bûtenlanners te fermeitsjen, [[Sankt Moritz]] yn [[Switserlân]] wurdt sjoen as bertegrûn fan de wintertoerisme ein 19e ieuw. in hoteleigner wist een oantal Ingelske simmergasten te oertsjûgjen ek ris yn de winter te kommen. It wintersporttoerisme is al jierren fan grut belang foar de toeristyske sektor yn de alpenlannen en wurdt al lang net mear allinne dien troch de rike boargers.
 
== Wintersport yn Fryslân ==
Yn Fryslân kinne jo ek oan wintersporten dwaan,dien wurde. saSa is der yn Fryslân hast yn elk plak wol in [[natoeriisbaan]] te finen, Ek had Fryslân twa [[keunstiisbaan|keunstiisbanen]] de 400-meter baan [[Thialf]] op [[It Hearenfean (plak)|It Hearrenfean]] en de 200-meter baan Yshal[[Iishal Ljouwert]] yn Ljouwert.
 
Wannear't der yn de wintermoannen in goeie froastperioade oanbrekt kin der ek op bûtenwetter riden en slydzge wurde. OpDat kin op eigen gelegenheid, mar der kin dan ek meidien wurde oan organiseare toertochten. De ôfstannen fan sa'n toertocht kin fariearje fan 102 oant 200 km. De tochten liede somtiden troch gebieten dy’t oars net as min tagonklik binne.
 
==Terminology==
 
=== Natoeriisbaan ===
In natoeriisbaan is in iisbaan mei natuerlyknatuerlik beferzen iis. Dit hâldt al yn dat er allinnich op riden as slydzge wurde kin as it iis sterk genôch is nei in pear dagen fan froast.
 
=== Keunstiisbaan ===
In keunstiisbaan is in iisbaan mei keunstmjittich oanmakke iis. Dizze iisbaan kin sawol yn de bûtenloftyn it waar lizze as oerdekt dan wol healoerdekt wêze. It grutte foardiel fan in keunstiisbaan is dat der gjin perioade fan froast nedignedich is om er op ride en slidzjenslidzje te kinnen,. ekEk de iiskwaliteit kin beterbetter regulearre wurde.
 
=== SkypysteSkypiste ===
In skypiste, ekof wolallinnich in pyste neamdpiste, is in markearre soanesône op ‘e flanken fan in bergberch wer’tder't hjaskyd skyewurde kinnekin. Meatstentiids hat hjaMeastentiids is de snie op sa’n pystepiste bewurke sadatdat der in ridlik feilige, snielaach ûntstiet dêr't sûnder in soad risiko’s skyedskyd wurde kin.
 
== Oersjoch fan wintersporten ==
=== Sniesporten ===
* [[Alpineskye]]: It alpineskye alpineskyen is in foarm fan it skyen dy’t yn de alpenlannenAlpenlannen ûntstien is. Binnen Itit Alpineskyenalpineskyen binne der fiif foarmen te ûnderskieden: de [[slalom]], de reuzeslalom , de Super G, de ôfdaling en de Alpinealpine-kombinaasje
 
* [[Alpineskye]]: It alpineskye is in foarm fan it skyen dy’t yn de alpenlannen ûntstien is. Binnen It Alpineskyen binne der fiif foarmen te ûnderskieden: de [[slalom]], de reuzeslalom , de Super G, de ôfdaling en de Alpine-kombinaasje
* [[Belslydjeie]]: It belslydjeien is it mei in belslyde sa hurd mooglik in bepaalde ôfstân troch de snie ôflizze.
 
* Skye, of ta ûnderskie "[[Langlaufeskyrinne]]": By it langlaufenskyen moat der in Trajekttrajekt ôflein wurde. Der binne twa stylen fan rinnen: ‘de klassike styl’, hjirbydêr't rintde menskyer ûntersteundrjocht trochfoarút twaby skystokken.glydt, Deen de ‘frije styl’, liketdêr't op dein reedriidtechnyk; hja doche dyt mei, en somtidenby sûnderbrûkt stokkenwurdt. In rûte foar langlaufers hjit in [[loipe]]. By de klassike styl binne dat der twa spoaren.
 
* [[Noardsk skye]]: Noards skye is de sammelnamme foar twa út [[Skandinaavje]] ôfkomstige skydissiplinnes, namlik it skânsspringen en it langlaufenskyrinnen. De kombinaasje fan dizze sporten hjit de [[Noardske kombinaasje]],
 
* [[Skânsspringen]]: by it skânsspringen skye de dielnimmers skye fan in skâns ôf, en probearje dêrby sa fier mooglik te springen.
 
=== Iissporten ===
[[Ofbyld:Kortebaanschaatsen-Meijco van Velzen2.jpg|thumb|200px|right|''Koartebaanriden'']]
 
* [[Iishokky]] en [[Slidehokky]]: Iishokky is jnin teamsport dy't spile wurdt op it iis. It is de bedoeling om de puckpuk yn de goal fan de tsjinstanner te krijen.
 
* [[Iisspeedway]]: iisspeedway is in tûke fan de motorsport wêrbydêr't mei motors opbyop in iisbaan reesd wurdt.
 
* [[IIs sileIissile]]: IIs sileIissile is in foarm fan silen op befearzenbeferzen marren. hjirbyHjirby brûkt hjawurdt in boat wêr’tbrûkt dêr’t redens ûnder set binne,; de boatjes kinne snelheden fan rommear as 100 km perde oere behelle wurdehelje.
 
* [[Koartebaan|Koartebaanriden]] : It Koartebaan ridenkoartebaanriden is in foarm fan baanriden dêr’tmei dein rjochte baan mar ien kear riden wurdt.
 
* [[Keunstriden]]: It keunstriden is in sportyfsport barren wêrbydêr't solisten, pearen en groepen reedriders in ''kuer'' by ride: rotaasjes, sprongen en oare bewegingen op it iis meitsje, datornaris meastalútfierd ûnderbegelaat begelieding fantroch muzyk útfierd wurdt, dit wurdt de “kür” neamd.
 
* [[Langebaan|Langebaan ridenLangebaanriden]]: It langebaan ridenlangebaanriden is in foarm fan baanriden dêr’t dein baan yn omgongen rideby riden wurdt. It langebaan ridenlangebaanriden wurdt dien op in iisbaan fan 400 meter. Binnen it langebaan ridenlangebaanriden binne der ferskate foarmen mei elts har eigen ôfstannen. De sprint bestiet út de 500 en 1000 meter. De middenôfstân de 1500 en de langere ôfstannen 3000, 5000 en 10.000 meter. De kombinaasje fan duizzedy ôfstannen wurdt it allround riden"oer-alles" neamd; hjirby wurdt fan alle ferriden ôfstannen in klassemint opsteld wêrbydêr't alle ôfstannen likke swier by meitelle. Dêrnêst is der noch de Ploechefterfolgingploechefterfolging.
 
* [[Maratonriden]]: Maratonriden is in foarm fan groepstart reedriden, oer grutte ôfstân, riden yn omgongen op keunstiis, of yn omgongen of tochten op natueriis. De bekindstebekendste maraton wedstriidmaratonwedstriid fan FryslânNederlân is de [[Alvestêdetocht]] dit is, in tocht dy’t net bestiet út rûntsjes fan in bepaalde ôfstân, mar is echt inien rûntsjeomgong fan 200 km, dedy't alvestêdetochtallinnich kinriden allinnewurde ferriden wurdekin as it iis op degâns gehielede rûte sterk genôch is.
 
* [[Prikslydzje]]: Prikslydzje is it slydzjen oer it iis, mei in prikslide. Dit bart trochgeans op in 400-meter baan en is derom goed te fergelykjen mei it koartebaanriden en it langebaanriden.
 
* [[Pronkriden]]: By it pronkriden giet it eromder om, om pearsgewiis in sa moai mooglike ridersslach sjen te litten.
 
* [[Shorttrack]]: Shorttrack is in groepstart-foarm fan it reedriden. Der wurdt riden op in ovale baan fan 111,12 meter lang, meast mei 4 oant 6 dielnimmers tagelyk. Letterlik betsjut de namme “Koartebaan”, mar it is net deselde sport as it Koartebaankoartebaan fan it baanriden.
 
[[Kategory:Wintersport| ]]