Ferskil tusken ferzjes fan "Runen"

78 bytes grutter ,  10 jier lyn
L
plaatsje
L ([[]])
L (plaatsje)
[[Ofbyld:Futhark.png|right|thumb|Noardlike runenalfabet:<br>f-u-th-a-r-k]]
[[Ofbyld:Runen angelsaechsisch.jpg|right|thumb|Angelsaksyske runenalfabet 'futhork'.]]
 
'''Runen''' (of it ''runeskrift'') is it âldst-bekende [[skrift]] dat yn Germaanske lannen brûkt waard; it bestiet út letters fan rjochte en hoekige linen dy't maklik yn stien of hout skrast wurde kinne. Nei de earste seis letters hjit it ek wol ''futhark''.
 
== Historysk ==
[[Ofbyld:Runen angelsaechsisch.jpg|right|thumb|Angelsaksyske runenalfabet 'futhork'.]]
 
Rune-ynskripsjes binne bekend fan sa. [[3e ieu|200]] oant [[13e ieu|1200]] nei Kristus, en yn [[Skandinaavje]] noch in pear ieuwen langer. Hjirnei ferlear it skrift stadichoan de konkurrinsjestriid mei it [[Latynske alfabet]]. It skrift waard benammen foar [[ynskripsje]]s op wapens, deiske korrespondinsje, grêfstiennen, ensfh., brûkt. Yn hast alle gebieten dêr't Germaanske folken (wêrûnder de [[Wytsingen]]) west hawwe, kinne rune-ynskripsjes oantroffen wurde.
 
* '''GUTANI O WIHAILAH''' (''„der Goaten erfdiel, wijd en hillich“'', folút moat der ''OÞAL WIH HAILAH'' stean): op de [[Ring fan Pietroassǎ]].
 
Yn it [[Sweden|Sweedske]] [[Dalarna]] waarden guon kalinders noch oant resinte tiden yn runen opsteld.
[[File:Vaksalastenen.jpg|thumb|De runestien fan Tyke Viking yn [[Växjö]]]]]
 
== Hjoeddeisk ==
83.195

bewurkings