Ferskil tusken ferzjes fan "Willem IV fan Oranje-Nassau"

oers
(→‎Jeugd: oers)
(oers)
Willem Karel Hendrik Friso waard bere yn Ljouwert as soan fan [[Johan Willem Friso fan Nassau-Dietz]] en [[Maria Louise fan Hessen-Kassel]] (Marijke-Meu). De fal fan in hynder, yn 1717 yn de tún fan [[Paleis Soestdyk|de simmerresidinsje]], die efkes foar syn libben frezen.
Willem IV krige mear as de wenstige opfieding fan aadlike bern. De prins studearre oan de [[Universiteit fan Frjentsjer]] en oan de [[Universiteit Utert]]. Willem IV spruts meardere talen (wêrûndr Frysk) en wie ynteressearre yn skiednis; ek yn de fouten fan syn foargeslacht, sa't er syn heechlearaar melde.
 
Syn beneaming hie in soad fuotten yn 'e ierde: der wienen kapers op de kust, en dêrby bninne de boarnen net lyklûdich: elke auteur beweart wat oarrs.<ref>Willem IV oe earst yn 1736 mearderjierrich wurde. Alle beneamingen wienen mooglik in soarte yntinsjeferklearrings.</ref><ref>Neffens Nijhoffs lexicon wie Willem IV by syn berte daliks steedhâlder fan Fryslân, folge Grinslân yn 1718 en Drinte en Gelderlân yn 1722.</ref><ref>VolgensNeffens de Oosthoek (1917) werdwaard hijhy inyn 1720 inyn GelderlandGelderlân, inyn 1729 inyn GroningenGrinslân en 1731 inyn FrieslandFryslân benoemdbeneamd.</ref> AangenomenDEr kankin wordenoannomd datwurde hijdatt inhy novemberyn novimber [[1722]] inyn GelderlandGelderlân werdbeneamd benoemdwaard, maarmar voorlopigearst hadhie hijhy daardêr alleenallinnich de titel en de toelagetalage.<ref>DezeDizze toestandtastân duurdeduorre totoant 1750. Porta, A. (1975) Johan en Gerrit Corver, p.side 199</ref> InYn 1726 werdwaard hemhim eenin plaatsplak inyn de [[RaadRie van State (Nederland)|Raad vanfan StateSteate]] geweigerdwegere doortroch de nietnet-stadhouderlijkesteedhâlderlike provinciesprovinsjes. De ontvangstûntfangst vanfan de prins drietrije jaarjier laterletter inyn DenDe HaagHaach waswie uitgesprokentige koel. DrentheMar Drinte en GroningenGrinsl6an zoudensoenen hemhim daarentegen inyn 1729 en Fryslân yn [[1731]] ta steedhâlder beneamd hawwe.<ref>Encyclopedie van Friesland (1953)</ref> VanafSûnt diedy tijdtiid waswie hijhy inyn feite de hoogsteheechste ambtenaaramtner vanfan dezedizze gewesten.
{{wurk}}
 
Syn beneaming hie in soad fuotten yn 'e ierde: der wienen kapers op de kust, en dêrby bninne de boarnen net lyklûdich: elke auteur beweart wat oarrs.<ref>Willem IV oe earst yn 1736 mearderjierrich wurde. Alle beneamingen wienen mooglik in soarte yntinsjeferklearrings.</ref><ref>Neffens Nijhoffs lexicon wie Willem IV by syn berte daliks steedhâlder fan Fryslân, folge Grinslân yn 1718 en Drinte en Gelderlân yn 1722.</ref><ref>Volgens de Oosthoek (1917) werd hij in 1720 in Gelderland, in 1729 in Groningen en 1731 in Friesland benoemd.</ref> Aangenomen kan worden dat hij in november [[1722]] in Gelderland werd benoemd, maar voorlopig had hij daar alleen de titel en de toelage.<ref>Deze toestand duurde tot 1750. Porta, A. (1975) Johan en Gerrit Corver, p. 199</ref> In 1726 werd hem een plaats in de [[Raad van State (Nederland)|Raad van State]] geweigerd door de niet-stadhouderlijke provincies. De ontvangst van de prins drie jaar later in Den Haag was uitgesproken koel. Drenthe en Groningen zouden hem daarentegen in 1729 en Fryslân yn [[1731]] ta steedhâlder beneamd hawwe.<ref>Encyclopedie van Friesland (1953)</ref> Vanaf die tijd was hij in feite de hoogste ambtenaar van deze gewesten.
 
== Houlik ==
[[Ofbyld:MarijkeMeumetKinderen.jpg|thumb|260px|Een''In jonge Willem IV metmei zijnsyn moedermem en zussuster'']]
Al inyn [[1721]] waswie erder sprake vanfan eenin huwelijkhoulik metmei [[Anna vanfan Hannover]]. De EngelseIngelske ambassadeur William Cadogan, de eersteearste graafgreve Cadogan, diedy't metmei [[Munter (familiefamylje)|Margaretha Cecilia Munter]] wastroud getrouwdwie, speeldespile mogelijkmooglik eenin belangrijkegrutte rol. De onderhandelingen voor het huwelijk van Prinses Anna met de Nederlandse vorst zouden twaalf jaar duren. De oorzaak lag grotendeels op het internationale politieke vlak. Na de dood van Koning-Stadhouder William/Willem III, tijdens het [[Tweede Stadhouderloze Tijdperk]], waren Pruisische en ook Engelse diplomaten en juristen druk doende om voor hun vorst aanspraak te maken op de begerenswaardige titel 'Prins van Oranje', met alle hierbij behorende emolumenten en bezittingen.
 
Al in [[1721]] was er sprake van een huwelijk met [[Anna van Hannover]]. De Engelse ambassadeur William Cadogan, de eerste graaf Cadogan, die met [[Munter (familie)|Margaretha Cecilia Munter]] was getrouwd, speelde mogelijk een belangrijke rol. De onderhandelingen voor het huwelijk van Prinses Anna met de Nederlandse vorst zouden twaalf jaar duren. De oorzaak lag grotendeels op het internationale politieke vlak. Na de dood van Koning-Stadhouder William/Willem III, tijdens het [[Tweede Stadhouderloze Tijdperk]], waren Pruisische en ook Engelse diplomaten en juristen druk doende om voor hun vorst aanspraak te maken op de begerenswaardige titel 'Prins van Oranje', met alle hierbij behorende emolumenten en bezittingen.
Toen de nalatenschap van stadhouder Willem III werd geregeld in een geheim verdrag, bekend als het ([[Traité de partage]]) en zowel Willem Karel Hendrik Friso als koning [[Frederik Willem I van Pruisen]] als Prins van Oranje werden erkend, maar de eerste de meeste bezittingen verkreeg - Willem deed afstand van [[Graafschap Lingen]] en [[Vorstendom Moers|Moers]] - en de tweede naar verluidt de meeste schulden, steeg zijn waarde aanzienlijk op de huwelijksmarkt.
Op [[21 oktober]] [[1733]] ging hij voor het Gerecht van Leeuwarden in [[ondertrouw]].<ref>[http://www.tresoar.nl Tresoar - Fries Historisch en Letterkundig Centrum]</ref> Het huwelijk dat gepland was in november [[1733]] werd uitgesteld, omdat de bemoeienissen van zijn toekomstige schoonvader [[George II van Groot-Brittannië|George II]] met de Republiek niet op prijs werden gesteld. Willem werd, mede vanwege alle ophef, ziek en vertrok naar het kuuroord [[Bath (Engeland)|Bath]]. Eerst enkele maanden later was hij voldoende hersteld om in het huwelijk te treden.
56.977

bewurkings