Ferskil tusken ferzjes fan "Bôge (boukeunst)"

oers
(fan nl:)
 
(oers)
[[Ofbyld:Apotheek Voorstraat.jpg|thumb|''Bôgekonstruksjes yn in [[Gevel|fasade]] Apteek De Liefde yn Utert)]]
In '''bôge'''konstruksje is in oerspanning yn in bûgde foarm, dy't in frije konstruksje oplevert tusken twa steunpunten. Faak is de bôge útfierd yn [[natuerstien]] en/of [[bakstien]] en binne de stienen fan de bôge keggefoarmich. Yn it krêftenspel jildt foar de meast brûkte bôgefoarmen: nammerste leger de bôge (de saneamde ''stek''), nammerste grutter de sydwertse krêften ([[spatkrêft]]en). In [[ferwulf]] is op te fetsjen as in [[Trijediminsjonaal|trijediminsjonale]] tapassing fan in bôgekonstruksje.
Yn de [[boukunde]] wurdt in ''bôge'' faak tapast, omdat it fan natuere in sterke [[constructiekonstruksje]] vormtfoarmet. InYn hetit verledenferline waswie eenin boogconstructiebôgekonstruksje vaakfaak de enigeienige manier om grotegrutte ruimtenromtes te overspannenoerspannen, en erder vervolgensdêrnei weerwer bovenopboppe-op te bouwen. Pas sindssûnt de [[uitvinding]]útfining vanfan de boogbôge alsas [[draagconstructiedraachkonstruksje]] kondenkoenen gebouwen as [[katedraal|katedralen]] boud wurde.
{{wurk}}
Yn de [[boukunde]] wurdt in ''bôge'' faak tapast, omdat it fan natuere in sterke [[constructie]] vormt. In het verleden was een boogconstructie vaak de enige manier om grote ruimten te overspannen, en er vervolgens weer bovenop te bouwen. Pas sinds de [[uitvinding]] van de boog als [[draagconstructie]] konden gebouwen as [[katedraal|katedralen]] boud wurde.
 
In alternatyf foar de bôge is de [[latei]], eenin [[metselenmitselje|ingemetseldeynmitsele]] draagsteendraachstien of draagbalkdraachbalke.
SindsSûnt de uitvindingútfining vanfan hetit gewapendewapene en voorgespannenfoarspande [[beton]] wordtwurdt de boogbôge nognet nauwelijksfolle gebruiktmear brûkt.
 
[[Romaanse arsjitektuer|Romaanse]] bôgen zijnbinne cirkelvormigsirkelfoarmich. InYn Europa wordenwurde dezedizze bogenbôgen behalveútsein inyn kerkentsjerken ooken veelin aangetroffensoad inoantroffen yn bruggenbrêgen. InYn de [[gotiekgoatyk]] werdenwaarden [[spitsboogspitsbôge|spitsbogenspitsbôgen]] toegepasttapast, hetit voordeelfoar hiervanfan tende opzichtespitsbôge vanmei de rondboogrûnbôge is onderûnder meer datmear de verhoudingfariabel tussenferhâlding hoogtetusken hichte en overspanning variabel isoerspanning.
 
De SpaanseSpaanske [[arsjitekt]] [[Antoni Gaudí]] (1852-1926), in grûnlizzer fan de [[organischeorganyske architectuurarsjitektuer]], gebruiktebrûkte specialespesjale vormenfoarmen vanfan bogenbôgen. Om te bepalen of deze sterk genoeg waren, maakte hij een schaalmodel van de boog met touwtjes, de zogeheten [[kettinglijn]]. Dit model hing op zijn kop. Met gewichten simuleerde Gaudí de [[kracht]]en die op de boog zouden gaan werken. Hiermee ging de touwboog vanzelf in de juiste, stabiele, vorm hangen.
{{wurk}}
 
== Technyske begripen by bôgen ==
56.994

bewurkings