Ferskil tusken ferzjes fan "Relativiteitsteory"

 
== Algemiene relativiteitsteory ==
De algemiene relativiteitsteory waard voorgesteldfoarsteld doortroch Albert Einstein inyn eenin serierige lezingenlêzingen voorfoar de [[Pruisen|Pruisyske]] AcademieAkademy fan Wittenskippen yn [[1915]].
 
Dizze [[theorieteory]] fertrekt vanfan hetit postulaat, dat waarnemerswaarnimmers diedy't zichyn inrêst rustyn in eenlykmjittich gelijkmatigswiertekrêftfjild zwaartekrachtsveldbinne bevindenlykweardich gelijkwaardigbinne zijnmei metoare anderewaarnimmers waarnemersdy't die eenin constantekonstante (uniformeunifoarme) [[versnellingfersnelling (natuurkundenatuerkunde)|versnellingfersnelling]] ondervindenûnderfine.
 
DezeDizze veralgemeningferalgemiening vanfan hetit relativiteitsprinciperelativiteitsprinsipe gaatgiet samenyn metde eenmande nieuwemei theoriein vannije teory fan de [[zwaartekrachtswiertekrêt]]. InYn dezedizze theorieteory wordtwurdt zwaartekrachtswiertekrêft nietnet langer alsas eenin [[krachtkrêft]] geziensjoen zoalslykas dat bijby de [[Wetten vanfan Newton]] hetit gevalgefal waswie, maarmar alsas eenin meetkundigemjitkundige eigenschapeigenskip vanfan de ruimteromte zelfsels. EenIn [[massa (natuurkundenatuerkunde)|massa]] trektlûkt de [[RuimteRomte (natuurkundenatuerkunde)|ruimteromte]] rondomom zichhim hinne [[Krommingstensor vanfan Riemann|krom]], waardoorwêrtrtoch't hetit lijktliket alsofoft de massa andereoare massa's aantrektoanlûkt. VolgensNeffens Newton is de zwaartekrachtswiertekrêft sneller danas hetit lichtljocht. AlsAs bijvoorbeeldbygelyks de [[maanmaoanne]] opeenssamar zouferdwine verdwijnensoe, zousoe jete eerstsjen zienwêze dat earst de getijdentijen zichhar terugtrokkenweromlutsen en dan pas dat de maanschijfmoanneskiif vanfan de hemelhimel verdweenferdwûn.
 
Einstein foarsei sa de ôfbûging fan ljocht fan in stjer doortroch de zonsinne. [[Arthur Eddington]] namseach dit waar bijby de [[zonsverduisteringsinnefertsjustering]] op hetit eilandeilân [[PrincipePrinsipe (eilandeilân)|PrincipePrinsipe]] op 29 meimaaie 1919. HoewelHoewol't [[foton|fotoanen]]en geengjin [[rustmassarêstmassa]] bezittenbesitte, zijnbinne zijse volgensneffens de relatierelaasje E = hν vanfan [[Max Planck]] eenin vormfoarm vanfan energieenerzjy. WegensOmreden [[E=mc²|E = mc²]] zijnbinne energieenerzjy en massa equivalentekwivalint en trektlûkt het zwaartekrachtveld van de zon licht oan. Hy verklaarde zo ook de baan van de planeet [[Mercurius (planeet)|Mercurius]], die geen [[Ellips (wiskunde)|ellips]] beschrijft zoals de [[Wetten van Kepler]] aangeven, maar een [[rozet]]. Hy voorspelde ook dat hoger staande klokken sneller lopen, wat met [[atoomklok]]ken inderdaad is aangetoond.
 
[[Kategory:Natuerkunde]]
56.996

bewurkings