Ferskil tusken ferzjes fan "Kambodja"

30 bytes grutter ,  9 jier lyn
L
red.
L (→‎Ekonomy: kat.)
L (red.)
motto = Nation, Religion, King |
taal = [[Kmer]] |
haadstêd = PhnomPnom PenhPen |
steatsfoarm = Monargy |
oerflak = 181.040|
 
=== Lânskip ===
De [[Tônlé-Sap]]-bekken en de [[Mekong]]-delta foarmje in leechflakte dy't begrinzge wurdt troch bergen. Dizze flakte foarmet it tichtbefolke part fan Kambodja en is tige fruchtber. It wichtichste lânbouprodukt dat hjir ferboud wurdt is [[rys]]. Troch de flakte streamt de [[Mekong]]rivier fanút Laos út nei de [[Golf fan Tailân]].
 
Yn it noarden fan Kambodja leit it [[Dongrek]]-berchte mei piken oant 700 meter hichte en yn it suden en súdwesten it [[Kardamom]]-berchtme mei as heechste pyk de [[Aoralberch]] dy't op 1771 meter hichte leit.
 
It lân hat in fochtich [[tropysk klimaat]] mei in fegetaasje dat fariearet fan [[mangrove]] oan de kust fiaoer moessonbosken yn it sintrale part, oant reinwâlden yn it berchlân.
 
== Skiednis ==
[[Ofbyld:Bayon Angkor Relief1.jpg|thumbnail|left|In [[Kmer-Ryk|Kmer]] leger set útein ta kriich tsjin de [[Gam (folk)|Gam]], fan it relyf op de [[Bayon]]]]
Yn de [[1e ieu]] fan de jiertelling sette minsken har nei wenjen yn Kambodja. Fan [[802]] oant likernôch [[1350]] hearde Kambodja by it [[Kmer-Ryk]]. Dat ryk besloech grutte dielen fan Súdeast-Aazje. Angkor Wat en oare [[Hindoeïsme|Hindûtimpels]] binne oerbliuwsels fan dy tiid. Nei ferskate oarloggen mei it keninkryk Ayutthaya en Lan Xhang waard de Phnom-Penh haadstêd fan it Kmer-ryk en yn dy tiid feroaren hja de namme nei ''Kambû-ja'' (Kambodja).
 
Healwei de [[15e ieu]] oant de [[Frânske tiid]] hienen de keningen net folle macht, enmar hienenwol ynlânske problemenswierrichheden. Troch kriich mei it Keninkryk Ayutthaya en Fietnam ferliest Kambodja sawol grûngebiet as rykdom. De glory tiid fan it Khmer-ryk soe net wer weromkomme. Tusken 11 augustus 1863 en 9 novimber 1953 wie Kambodja in Frânske kolony. Op 9 novimber 1953 ferklearre kening Norodom Sihanouk de ûnôfhinklikens.
 
Yn [[1970]] ûntstie in boargerkriich dy't einige yn it foardiel fan de [[kommunisme|kommunistyske]] [[Reade Kmer]]. Fan [[1975]] ôf fierden hja in wier skrikbewâld dat pas troch in ynfal fan [[Fietnam]]eeske troepen beëinige wurde soe. Neidat it Fietnameeske leger harrenhar weromluts waarden frije ferkiezings holden. De lêste ienheden fan de Reade Kmer joegen har oer yn [[1998]].
 
== Demografy ==
=== Befolking ===
It meastepart fan de Kambodjanen (94%) hearre etnysk sjoenbesjoen by de [[Kmer (folk)|Kmer]]. De [[Sina|Sjinezen]] binne de ien nei grutste groep mei sawat 3%, de [[Moslim]]ske [[Gam (folk)|Gams]] folgje mei 2%. De rest fan de befolking bestiet út Fietnamezen, Tais en berchfolken.
 
Der is ek in grutte groep Kambodjanen dy't bûten it lân wenje, nammentlik yn deit noardeasten fan [[Tailân]] en yn it súdlike diel fan [[Fietnam]]. Kambodja hat in jonge befolking dy't hurd waakst.
 
=== Religy ===
De wichtichste religy yn Kambodja is it [[boedisme]] dêr't om-endeen-de-by 88% fan de befolking by heart. De [[islam]] hatis mei 3% fan de befolking de twadde grutste religy. Fierders is erder in lytse [[Kristendom|kristlike]] minderheid.
 
== Ekonomy ==
[[Ofbyld:Cambodiaricefarming.jpg|thumbnail|275px|left|Rysfjilden spile in wichtige rol yn de enkonomy fan it lân]]
De lânbou draacht foar 50% by oan it [[BNP|Bruto Nasjonaal Produkt]] en jout wurk foar 85% fan de befolking. Utsein rys wurdtwurde derdêr [[sojabeanen]], [[stynske weet]] en [[peperpiper]] ferboud. [[Tabak]], [[fisk]] en tropysk hout wurde allyksa útfierd.
 
De yndustrysektor is lyts en produsearret fral foar de eigen merk.
85.122

bewurkings