Ferskil tusken ferzjes fan "Augustinus"

2.627 bytes grutter ,  8 jier lyn
red, oanf
L (r2.7.1) (Bot - oars: sq:Shën Agustini)
(red, oanf)
[[Ofbyld:Augustine Lateran.jpg|right|thumb|225 px|Iere ôfbylding fan Augustinus (6e ieu)]]
'''Augustinus''', (folút: Aurelius Augustinus), ek wol ''Augustinus fan Hippo'' neamd, ([[13 novimber]] [[354]] - [[28 augustus]] [[430]]) wie in grut [[teolooch]] út de [[5e ieu]]. Hy hat mei syn opfettings oer God, de minsk en de genade syn stimpel op wrâldskiednis drukt en wurdt beskôge as ien fan de [[Tsjerkfaar|Tsjerkfâden]]. Nei syn dea waard er hillich ferklearre.
 
== Libben ==
Augustinus kaam op'e wrâld en stoar yn Thagaste (Souk-Ahras), yn de doetiidske [[Romeinske ryk|Romeinske]] provinsje [[Afrika (Romeinske Ryk)|Afrika]] tsjintwurdich noardeast Algerije en noard-Tuneesje. Noard-Afrika yn de 3e en 4e ieu, wie mei Turkije, Syprus, Kreta en Egypte, ien fan de gebieten dêr't it [[Kristendom]] it sterkst woartele wie. Hy waard berne as soan fan in [[heidendom|heidenske]] (net-kristlike) heit en in fromme kristlike mem. Syn âlden hienen it net breed mar joegen him wol in goede oplieding. Hy koe studearje en waard yn [[375]] op 21-jierrige leeftyd learaar yn de [[retorika]] yn de stêd [[Kartago]].
 
Yn syn jonge jierenjierren wie hy in fûle oanhinger fan it [[Manicheïsme]], in [[Gnostisisme|gnostyske]] streaming yn it [[Kristendom]]. Ta fertriet fan syn mem Monika libbe hy as jongkeardel earst in losbandich libben. Neidat er kennis makke mei it wurk fan de Romeinske filosoof Cicero nimt er it beslút filosofy studearre te gean op syk nei wierheid, benammen oer it suvere Godsbegrip yn relaasje ta de oersprong fan it kwea. Nei alle gedachten ferfear hy yn [[383]] nei Itaalje en krige dêr in funksje oan it keizerlik hof yn [[Milaan]]. Dêr lit er him, ûnder ynfloed fan de biskop fan Milaan [[Ambrosius]], ek bekeare ta it kristendom. Hy gong werom nei Afrika en waard dêr pryster yn [[Hippo]]. Yn [[395]] waard hy nei de dea fan de biskop fan Hippo ta syn opfolger keazen. Dy funksje soe hy oant syn dea yn 430 ferfolje. By de belegering fan [[Hippo]] troch de [[Fandalen]] soe er stjerre.
 
== Teology ==
Augustinus hat my syn tinken in geweldige ynfloed han op sawol it kristendom as op it westerske tinken. Hy wie sels beynfloede troch [[Plato]] en it [[neo-platonisme]]. Al syn wurken wurde kenmerke troch in stribjen nei oprjochtheid, earlikheid, autintisiteit en wrachtichheid, wêrby't it eigen hannelen yn oerien te bringen mei wat men leaut foar him like wichtich is.
 
It tinken van Augustinus fynt foaral syn grûn yn it kristlik leauwen. Yn syn wurken giet hy yn op de wichtichste learstellings fan it kristendom. Syn filosofy spilet derby in eigen rol. Neffens Augustinus hat de minsk fan God syn tinkfermogen krigen en helpt him dat by syn syktocht nei God. Derby moat er wol leauwe dat God him derby stjoert, omdat in minsk op him sels net fertrouwe kin. Sûnder God rekket in minsk op it ferkearde paad. Augustinus sjocht de minsklike wil ek foaral as de feroarsaker fan it kwea yn de wrâld. Mei syn filosofy wol er benammen de reedlikheid fan it leauwen oantoane.
 
It tinken fan Augustinus oer de minsk en syn wil is fan grutte ynfloed west op de [[midsieuwen|midsiuwske]] teologen lykas [[Anselmus]] en [[Tomas fan Akwino]]. Lettere filosofen as [[Immanuel Kant]], [[Arthur Schopenhauer]] en [[Friedrich Nietzsche]] hawwe dit ûnderwerp fierder útwurkje yn harren [[ethyketyk]].
 
[[Jehannes Kalvyn]] en [[Kornelius Jansen]], binne ek hiel bot beynfloede troch it wurk fan Augustinus. De [[16e ieu]]ske [[reformaasje]], yn gong setten troch [[Maarten Luther]], sels augustijn, Kalvyn en [[Huldrych Zwingli]] is foarme op grûn fan Augustinus syn tinken. Mei harren lear oer sonde en genade gripe sy tebek op it wurk fan Augustinus.
 
== Wurk ==
* ''Sermones ad populum'' (Preken foar it folk)
 
=== Augustinus en de joadenSitaten ===
In bekend [[sitaat]] út syn ferneamde wurk ''[[De Civitate Dei]]'' (IV, 4) is: "Remota iustitia quid sunt regna nisi magna latrocinia?" ([[Latyn]] foar: Ofsjoen fan harren jurisdiksje, wat binne regearings oars dan grutte rovebendes?).
Augustinus hat him yn syn boek ''De Stêd fan God'', tige negatyf útlitten oer de [[joaden]]. Neffens him wienen sy fijannen fan God. Dizze wurden binne letter brûkt troch Kristenen om de joaden te ferfolgjen.
 
In oar bekend sitaat giet: "Foar God is neat fierôf of langduerich. Wolsto, dat foar dysels ek dat neat fierôf of langduerich is, foech dy dan by God, want dêr binne tûzen jierren as de dei fan hjoed".
== Teology ==
Augustinus hat my syn tinken in geweldige ynfloed hawn op sawol it kristendom as op it westerske tinken. Hy wie sels beynfloede troch
[[Plato]] en it [[neo-platonisme]].
 
Ek beroemd is it sitaat yn de Belidenissen: "Jo hawwe ús skipen nei Jo ta, en rêstleas is ús hert oant it rêst fynt yn Jo." (Belidenissen, 1, I,1)
It tinken van Augustinus fynt foaral syn grûn yn it kristlik leauwen. Yn syn wurken giet hy yn op de wichtichste learstellings fan it kristendom. Syn filosofy spilet derby in eigen rol. Neffens Augustinus hat de minsk fan God syn tinkfermogen krigen en helpt him dat by syn syktocht nei God. Derby moat er wol leauwe dat God him derby stjoert, omdat in minsk op him sels net fertrouwe kin. Sûnder God rekket in minsk op it ferkearde paad. Augustinus sjocht de minsklike wil ek foaral as de feroarsaker fan it kwea yn de wrâld. Mei syn filosofy wol er benammen de reedlikheid fan it leauwen oantoane.
 
=== Augustinus en de joaden ===
It tinken fan Augustinus oer de minsk en syn wil is fan grutte ynfloed west op de [[midsieuwen|midsiuwske]] teologen lykas [[Anselmus]] en [[Tomas fan Akwino]]. Lettere filosofen as [[Immanuel Kant]], [[Arthur Schopenhauer]] en [[Friedrich Nietzsche]] hawwe dit ûnderwerp fierder útwurkje yn harren [[ethyk]].
Augustinus hat him yn syn boek ''De Stêd fan God'', tige negatyf útlitten oer de [[joaden]]. Neffens him wienen sy fijannen fan God. Dizze wurden binne letter brûkt troch Kristenen om de joaden te ferfolgjen.
 
{{boarnen|boarnefernijing=
[[Jehannes Kalvyn]] en [[Kornelius Jansen]], binne ek hiel bot beynfloede troch it wurk fan Augustinus. De [[16e ieu]]ske [[reformaasje]], yn gong setten troch [[Maarten Luther]], sels augustijn, Kalvyn en [[Huldrych Zwingli]] is foarme op grûn fan Augustinus syn tinken. Mei harren lear oer sonde en genade gripe sy tebek op it wurk fan Augustinus.
'''Literatuer:'''
* {{aut|Frits van der Meer}}, ''Augustinus de zielzorger'', (Utrecht/Brussel 1947) (herútjefte: Kampen 2008)
* {{aut|T.J. van Bavel}}, ''Augustinus. Van liefde en vriendschap'', Baarn-1970
* {{aut|T.J. van Bavel}}, ''Veel te laat heb ik jou liefgekregen. Leven en werk van Augustinus van Hippo'', Heverlee-1986
* {{aut|J. van Oort}}, '' Augustinus. Facetten van leven en werk'', Kampen 1989
* {{aut|T.J. van Bavel}}, ''Ooit een land van kloosters. Teksten van Augustinus over het kloosterleven'', Heverlee-Leuven 1999
* {{aut|Martijn Schrama}}, ''Augustinus. De binnenkant van zijn denken'', Zoetermeer 1999
* {{aut|T.J. van Bavel}}, ''Charisma: gemeenschap. Gemeenschap als plaats voor de Heer'', Heverlee-Leuven 2000,
* {{aut|Gary Wills}}, ''Augustinus'', Amsterdam 2001
* {{aut|Paul van Geest}}, ''Integriteit als Weg naar God. Over de spiritualiteit van Augustinus'', Utrecht 2002
* {{aut|J. van Oort & P. van Geest}}, ''Augustiniana Neerlandica'', Leuven-2005
* {{aut|Martijn Schrama}}, ''De regel van de liefde. Over de volgelingen van Augustinus'', Kampen 2006
* {{aut|Matthias Smalbrugge}}, ''Wijsheid van Augustinus. 365 teksten voor elke dag van het jaar'', Tielt 2006
* {{Aut|Paul van Geest}}, ''Stellig maar Onzeker. Augustinus' benadering van God'', Budel: Damon 2007
* {{Aut|Paul van Geest}}, ''Waarachtigheid, Levenskunst volgens Augustinus'', Zoetermeer 2011.
 
'''Keppeling om utens:'''
== Eksterne keppelings (Ingels) ==
* [http://www.augustijnsinstituut.nl Webside fan it Augustijnske Instituut yn Eindhoven, mei in protte ynformaasje oer Augustinus]
* [http://www.ccel.org/a/augustine/ ''On Christian Doctrine'', ''Confessions'' en ''City of God'' ''(Ingels)'']
* [http://ccat.sas.upenn.edu/jod/augustine.html Amerikaanske webside fan Augustinus-kenner prof. dr. James O'Donnell ''(Ingelsk)'']
* [http://www.augustinus.de Augustinus.de, Dútske webside mei grutte databank ''(Dútsk)'']
 
}}
 
[[Kategory:Biskop]]
19.909

bewurkings