Ferskil tusken ferzjes fan "Saksetiid"

20 bytes grutter ,  8 jier lyn
red
(fw)
(red)
[[Ofbyld:Schieringersalbrecht2.jpg|thumb|Skieringers yn [[Medemblik (plak)|Medemblik]] freechje hartoch Albrecht om beskerming yn maart 1498 (Julius Scholz (1825-1893)]]
De '''Saksentiid''' wie it tiidrek tusken [[1498]] oant [[1515]] doe't. Fryslân hie yn dat tiidrek te krijen hie mei in grut oantaltal Dútske gesachsdragers en heegehege amtners. enIt de[[Dútsk]] ynfieringwaard fan it Dútskynfierd as offisjele bestjoerstaal.
 
UnderMachthawwers ûnder it Saksysk bewâld hienen de Friezen te krijen meiwienen:
* [[Albrecht fan Saksen]]
* [[Hindrik fan Saksen]]
 
== Skiednis ==
Yn de [[14e ieu|14e]] en [[15e ieu]] wie [[Westerlauwersk Fryslân|Fryslân]] te proai fallen oan [[partijstriid|partijtwisten]] tusken de [[Skieringers en Fetkeapers]]. Op de ein fan de 15e ieu like it derop dat de Fetkeapers it pleit winne soenensoene mei stipe fan de stêd [[Grins (stêd)|Grins]]. De Skieringers stienen mei de rêch tsjin de muorre en keazen doe inas [[potestaat]] [[Juw Dekama]], dy't lykwols net op eigen krêft Fryslân net ûnder kontrôle krije koe. Hy fersiket dêrom yn 1498 oft [[Albrecht fan Saksen]] it bestjoer oer tenimme nimmenwol. In Skieringer ôffurdiging reizget nei [[Medemblik]], dêr't sy yn maart dat jier Albrecht erkenden as 'hear fan [[Westergoa]] yn Fryslân', op betinkste dat er nammens it [[Hillige Roomske Ryk|it Ryk]] beneamd wurde soe as steedhâlder, oars koe der wer ôfsetten wurde; dizze ôfspraak waard bekrêftige by it [[Ferdrach fan Snits]] op 30 april 1498<ref name="Frieswijk">{{aut|Johan Frieswijk}} e.a., [http://books.google.nl/books?id=r_EU2Q4mDHAC&printsec=frontcover&source=gbs_v2_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false ''Fryslân, staat en macht 1450-1650: bijdragen aan het historisch congres te Leeuwarden van 3 tot 5 juni 1998'' (Hilfersom 1999) 90]. Uitgeverij Verloren.</ref>.
 
TrochFoar Albrechtkoarte waardtiid foarslagge koarteAlbrecht tiidderyn de rust yn Fryslân werstelle,te hywerstellen. Dêrfoar frege dêrhy lykwols in hege priis foar. De keizer, [[Maksimiliaan I fan it Hillige Roomske Ryk|Maksimiliaan]], stiedy't foar grutte bedragen by Albrecht yn it kriit.kriet Om syn ferplichtingen foldwaan te kinnenstie beneamde hy Albrechthim as ''erflik gubernator en potestaat nammers de Roomske kening fan it Hillige Roomske Ryk''. Sadwaande krige hy it bewâld oer de gebieten Eastergoa, Westergoa, Sânwâlden, de Stellingwerven, de Ommelannen, Dithmarschen en Noard-Fryslân (20 july 1498)<ref name="Frieswijk 92">Frieswijk e.a., ''Fryslân'', 92</ref>. Letter waarden hjirdêr noch oan tafoege: East-Fryslân, de stêd Grins en Butjadingen oan tafoege (27 maart 1499)<ref name="Frieswijk 93">Frieswijk e.a., ''Fryslân'', 93</ref>.
 
Albrecht soe der nealykwols net yn slagge om syn bewâld yn alle dizze gebieten útútoefene te oefenjen,kinnen. hyHy krige inkeld it lân westlik fan de [[Lauwers]] fêst yn hannen. HjirDêr set er in nij bestjoersapparaat op poaten mei it [[Dútsk|Dútske]] as offisjele taal. DizzeDy feroaring soe in grutte tebeksettingtebeksetter wurde foar de [[Frysk]]e taal, en der kaam in ein meitsje oan it brûken fan it Frysk yn it offisjele ferkear.
 
== Ein ==
19.909

bewurkings