Ferskil tusken ferzjes fan "Komeet"

24 bytes grutter ,  9 jier lyn
L
r2.7.3) (Bot - derby: lez:Комета; tekstwiziging
L (r2.7.2) (Bot - derby: gn:Mbyjausuveve)
L (r2.7.3) (Bot - derby: lez:Комета; tekstwiziging)
[[Ofbyld:Comet_Diagram_text_stripped.png|thumb|''Komeet en sturt yn baan om de sinne'']]
[[Ofbyld:Komet.ogg|thumb|''Simulaasje fan de baan fan in komeet'']]
'''Kometen''' binne lytse [[himellichem|hemellichems]] dy't frij faak tige elliptyske banen om in [[stjer]] draaie en út iis, gas en stof bestean ("smoarge snieballen"). As in komeet ticht genôch by in stjer komt en waarmer wurdt sublimearret in diel fan de matearje wêrút ze bestiet om in saneamde [[koma (astronomy)|koma]] (in [[Atmosfear (astronomy)|atmosfear]]) en/of in komeetsturt te foarmjen. It [[Fêste stof|fêstfêste]]e diel fan de komeet wurdt dan de komeetkearn neamd.
 
Kometen besteane út in kearn (1-50 kilometer) mei dêromhinne in gaswolk (koma) fan 100.000-1.000.000 kilometer grut en ien of mear lange sturten (oant mear as 150 miljoen kilometer lang). De omrintiid om de stjer kin in jier oant tûzenen jierren bedrage.
=== Stofsturt ===
Kometen hawwe faak noch in twadde sturt, de ''stofsturt''. Dizze sturt bestiet út stofdieltsjes, dy't de romte ynjage wurde ûnder it geweld fan it gas dat fan de komeetkearn ferdampt. Dizze dieltsjes binne - oars as de gassen yn de ioanesturt - swier genôch om neffens de [[wetten fan Kepler]] in bûge baan te folgjen. De stofdieltsjes yn dizze sturt wjerkeatse sinneljocht, wêrtroch't de sturt wyt opljochtet. Stofsturten hjitte ''type II'' (of III) sturten en kinne 10 miljoen kilometer lang wêze. Binnen de stofsturt sjocht men bytiden
# ''syngroane bannen'' út de kearn fan de komeet wei
# ''striae'', in rige smelle, lykstrekige bannen dy't net nei de komeetkearn wize. Se wurde meastal fier wei fan de komeetkearn waarnomd.
# stofspoaren, smelle details dy't as lange bôgen waarnomd wurde yn it [[ynfraread]]
# pyk of waaier nei de sinne ta
}}
{{Commonscat|Comets}}
 
[[Kategory:Himellichem| ]]
 
[[la:Cometes]]
[[lb:Koméit]]
[[lez:Комета]]
[[li:Komeet]]
[[lt:Kometa]]
45.978

bewurkings