Ferskil tusken ferzjes fan "Septuaginta"

682 bytes lytser ,  7 jier lyn
oan wurke
L (r2.7.1) (Bot - derby: nl:Septuagint)
(oan wurke)
 
== De Namme en it ûntstean fan de Septuagint==
'''Septuagint''' of '''Septuaginta''' ([[LatijnLatyn]]: ‘zeventig’‘santich’, afkortingôfkoarting vanfan ''interpretatio septuaginta virorum'', [[Koinè|GrieksGryksk]]: η μετάφραση των εβδομήκοντα, "vertalingoersetting vanfan de zeventigsantich mannen manlju"; als variant voor ''virorum'' wordt ook ''seniorum'' (ouderen) of ''interpretum'' (vertalers) gebruikt).
Neffens de oerlevering waard de [[Hebrieuske Bibel]] yn it Gryks oersetten troch 70 (neffens oare boarnen 72) oersetters dy't, hoewol't ûnôfhinklik fan elkoar wurkjend, op bjusterbaarlike wize allegear deselde oersetten makken.
Volgens de overlevering werd de [[Hebreeuwse Bijbel]] in het Grieks vertaald door 70 (volgens andere bronnen 72) vertalers die, hoewel onafhankelijk werkend, op miraculeuze wijze toch allen dezelfde vertaling maakten.
 
In eerste instantie was deze vertaling bedoeld voor de grote groep Griekstalige [[joden]] in [[Alexandria et Aegyptus|Egypte]]. Deze spraken namelijk niet meer [[Hebreeuws]] als moedertaal. Volgens de [[Brief van Aristeas]] wilde bovendien de [[Hellenisme|Hellenistische]] [[koning (titel)|koning]] van Egypte [[Ptolemaeus II Philadelphus]] een vertaling voor zijn groeiende [[Bibliotheek van Alexandrië|bibliotheek]]. Deze brief van Aristeas wordt echter door sommige deskundigen geheel of gedeeltelijk als fictie beschouwd.<ref>the narrative is "open to the gravest suspicion, and the letter abounds with improbabilities and is now generally regarded as more or less fabulous," observed ''The Classical Review'' '''33'''5/6 (August–September 1919:123), reporting H. St.J. Thackeray's ''The Letter of Aristeas, with an Appendix of the Ancient Evidence on the Origin of the LXX.''.</ref>
De oersetting wie ynearsten bedoeld foar de grutte kloft Gryksktalige [[joaden]] yn [[Alexandria et Aegyptus|Egypte]]. Hja sprutsen nammentlik net langer mear [[Hebrieusk]] as memmetaal.
 
== Joadske fisy ==
De originele rabbijnserabbynske Septuagint bevatbefettet volgensneffens JoodseJoadse bronnen slechts de eerste vijf boeken van Mozes, ([[Genesis (boek)|Genesis]], [[Exodus (boek)|Exodus]], [[Leviticus]], [[Numeri]] en [[Deuteronomium]]), terwijl de christelijke bronnen beweren dat de rabbijnen de gehele Tenach in het Grieks hebben vertaald. Ondertussen hebben dezelfde 72 rabbijnen in Talmoedtraktaat Megilla 9a en 9b vermeld dat vijftien passages van hun Septuagint-vertaling een op een naast de originele Hebreeuwse versie gelegd kunnen worden. De vijftien zijn:
{|
|
 
=== Konflikten tusken Joaden en kristenen ===
De LXX waswie gedurendeûnder hetit [[Hellenisme]] en de eersteearste eeuwenieuwen vanfan hetit [[christendomkristendom]] de belangrijkstewichtichst en meestfaakst gebruiktebrûkte [[BijbelvertalingBibeloersetting]], zowelby bijde kristenen christenenlikegoed alsas bijby de jodenJoaden. BijUnder de jodenJoaden kreegkrige de vertalingoersetting nafan het jaarom-ende-by [[100]] eenn. Kr. ôf in slechteminne naamnamme, doordatom't christenenkristenen ermeedermei trachttenbesochten aanoan te tonentoanen dat [[Jezus (traditioneel-christelijk)|Jezus ChristusKristus]] de voorzegdefoarseine [[Messias]] waswie. De christenen hechtten bijvoorbeeld veel betekenis aan het [[koinè|Griekse]] woord ''parthenos'', [[maagd (geneeskunde)|maagd]], in [[Jesaja (boek)|Jesaja]] 7:14, terwijl er in het [[Hebreeuws]] ''almah'' staat, dat behalve ''maagd'' ook '' jonge vrouw'' kan betekenen.<ref>Bijbelse encyclopedie, Kok, Kampen, 3e ed 1979</ref>
NaNei enkeleinkele pogingenbesikingen om de [[HebreeuwseHebrieuske BijbelBibel]] opnieuwop 'e nij, maarmar dan letterlijkerletterliker oer te vertalensettendoortroch Aquila (zeerhiel letterlijkbot letterlik, maaren daardoordêrtroch onbegrijpelijkûnbegryplik), doortroch Symmachus en doortroch [[Theodotion]] (eenin herziening vanfan de LXX) – beslootwurdt men inyn de [[synagoge]] voortaanbesletten allinnich noch mar de BijbelBibel inyn hetit HebreeuwsHebrieusk te lezen enlêzen liethat men de LXX aanoan de christenenkristen oerlitten. MenDer investeerdewaard inyn Hebreeuws onderwijsyn aanHebrieuwsk deûnderwiis kinderenoan bern ynvestearre en hetit procesproses vanfan standaardiseringstanderdisearje vanfan wat uiteindelijklang om let de [[MasoretischeMasoretyske Tekst|MasoretischeMasoretyske tekst]] zougean gaanhite hetensoe werdwaard voortgezettrochsetten.
 
== Kristlike fisy ==
19.909

bewurkings