Perikles: ferskil tusken ferzjes

360 bytes lytser ,  9 jier lyn
wurk dien, it fûndemint leit er
(wurk dien, it fûndemint leit er)
{{wurk}}
[[Ofbyld:Pericles Pio-Clementino Inv269.jpg|thumb|Buste fan Perikles mei de ynskripsje "Perikles, soan fan Xanthippus, de Atener". <br><small>Romeinske kopy neffens in Gryksk orzjineel fan sa. 430&nbsp;f. Kr.</small>]]
'''Perikles''' ([[Gryksk]]: Περικλῆς) ([[Papagou-Kolargos|Kolargos]], [[495 f. Kr.]] - [[Atene (stêd)|Atene]], [[429 f. Kr.]]), wie generaal en steatsman fan Atene. Hy stiet bekend as in charismatysk lieder en jilde yn it tiidrek dat Atenea har grutste kulturele en politike bloeitiid trochmakke as de net kroande lieder fan de stêd. Troch syn persoanlikheid en optreden wurdt de hiele perioade betiids ek 'de ieu fan Perikles’ of 'gouden ieu fan Atene' neamd.
Doe't de [[Peloponnesyske Oarloch]] net langer te mijen waard, en [[Attika]] alle jierren troch de Spartanen ûnder harren kening [[Archidamus II]] ferwoaste waard, wie it Ateenske folk net langer tefreden oer Perikles syn strategy. Op grûn fan in net folslein heldere oanklacht fanwegen fertsjustering fan steatsjild waard hy as strateech ôfsetten, mar sawat fuortendaliks krige it folk spyt fan harren beslissing en keazen him op 'e nij foar it jier 429. Lykwols hawwe dy net grûne fertochtmeitserij him syn libbenskrêft koste. Perikles wie op kriich tariede, mar slagge der net yn syn kriichsplan goed útfierber te bringen: yntusken wie yn Atene de [[pest]] útbrutsen en sels waard hy ien fan de earste slachtoffers fan dy ziekte. Hy ferstoar yn de hjerst fan 429, neidat er earst noch syn beide soannen Ksantippos en Paralos oan de moardzjende sykte beswike sjoen hie.
 
== KarakterschetsKarakterskets ==
Perikles danktehie zijnsyn [[charismasjarisme (karakter)|charisma]]fral vooralte aantankjen zijnomdat buitengewoneer welsprekendheidbjusterbaarlike tûk bespraakt wie. ''“De godin derompraat overredinggoadinne zatsied op zijnsyn lippen”'', beweerdebeweare de dichter Eupolis. [[Thucydides (historicus)|Thukydides]] heefthat zijnsyn redenaarstalenttalint vereeuwigdom mette sprekken ferieuwige mei de beroemdeferneamde lijkredelykrede ''(“Epitaphios”)'' diedy't Perikles uitsprakútsprekke bij deby herdenkingsplechtigheidbetinkingplechtichheid voorfoar de eerstedeaden gesneuvelden uitút de PeloponnesischePeloponnesyske OorlogKriich. HoewelHoewol't vanfan aristocratischaristokratyske komafkomôf en eenin hooghartigheechhertich karakter - de ‘Olympiër’‘Olympyjër’ noemdenneamden zijnsyn opponentenopponinten hemhim - heefthat Perikles zichhim alsas politicuspolitikus eenin democratischedemokratyske visiefisy eigen gemaaktmakken en dezestelde inhy diensthim gesteldyn vantsjinst zijnfan vaderstadsyn Atheneheitestêd Atene, diedy't hierdoordêrtroch de antiekeantike democratiedemokrasy bijby uitstekútstek werdwaard en de suprematiesupremaasje verkreegferkrige inyn de GriekseGrykske wereldwrâld. DoorHy zijnhat beleider kondenfoar desoarge handwerksliedendat ruimarbeiders ingoed hunyn levensonderhoudharren voorzienlibbensûnderhâld metfoarsjen dekoenen troch in velesoad bouwprojectenbouprojekten op de [[Akropolis]] enútein inte de [[Piraeus (stad)|Piraeus]]setten. ArmeEarme burgersboargers kondenkoenen zichhar dooropwurkje, vergoedingsadat voorelkenien staatsdiensthim opwerken,mei zodatsteatsaken iedereendwaande zichhâlden metkoe. staatszaken kon bezighouden.
 
Perikles had mogelijk een aangeboren schedelvervorming: de komediedichter Kratinos noemde hem in een van zijn stukken spottend ''komkommerkop''. Om dit gebrek enigszins te flatteren droeg hij in het openbaar vaak een helm en liet hij zich liefst op die manier portretteren.
 
{{Commonscat|Perikles}}
19.977

bewurkings