Ferskil tusken ferzjes fan "Riedpinsjonaris"

L
red
L (→‎Sjoch ek: kat oars)
L (red)
'''RiedpensjonarisRiedpinsjonaris''' (asof '''riedspensjonarisriedspinsjonaris''') wie de titel fan de earste amtner en rjochtskundich adviseur fan de steaten fan it [[goa]] [[Hollân]] en [[Seelân]].
 
De riedpensjonarisriedpinsjonaris, oant 1617 lânsadvokaat neamd, waard foar fiif jier troch de ridderskip beneamd. Hy late de dputaasje fan de [[steaten fan Hollân]] nei de [[Steaten-Generaal fan de Nederlannen|Steaten-Generaal]]. Teffens wie er saakwaarnimmer fan de ridders tusken twa gearkomsten yn. Hy makke harren post iepen, makke de aginda en die de tarieding fan de gearkomst. Sa wie it regele yn de tiid fan de Boergondyske hartoggen en dat bleau yn it earstoan ek sa nei de [[Nederlânske Opstân|opstân fan de Nederlannen]] tsjin de lânshear.
 
Dêrnei ûntjoech de funksje him hurd en de lânsadvokaat fungearre feitlik as de heechste bestjoerder fan de hiele [[Republyk fan de Sân Feriene Nederlannen]]. Mar úteinlik waard oer it wol en wee fan Hollân (en dêrfan ôflaat: de Republyk) beslist troch de de stedsregearen ([[Froedskip|froedskippen]]), fan Amsterdam oant Inkhuzen. Nei de dea fan [[Johan van Oldenbarnevelt]] waard de titel feroare fan Lânsadvokaat yn Riedspinsjonaris.
De riedpinsjonaris is faak ôfset tsjin de [[steedhâlder]]. Ferneamd wurden is it skeel tusken [[Johan van Oldenbarnevelt]] en [[Maurits fan Oranje|Maurits]] en dat tusken [[Johan de Witt]] en [[Willem III fan Oranje-Nassau|Willem III]]. Nei Johan de Witt wienen ûnder oaren [[Gaspar Fagel]], [[Anthonie Heinsius]], [[Isaäc van Hoornbeek]], [[Simon van Slingelandt]] en [[Anthonie van der Heim]] riedpinsjonaris.
 
[[Rutger Jan Schimmelpenninck (1761-1825)|Rutger Jan Schimmelpenninck]], dy't yn [[1805]] en [[1806]] steatshaad fan it [[Bataafsk Mienebest]] wie, krige ek de titel riedspinsjonaris. Dy funksje hâlde lykwols oars wat yn; feitlik wie Schimmelpenninck presidint fan it Bataafsk Mienebest. Hy hie oars sels leaver de titel fan [[presidint]] hân, mar de [[Frankryk|FranskeFrânske]] regearing hie in foarkar foar it âldfrinzinge 'riedpinsionarisriedpensionaris'. Mei it ûntbinen fan it Bataafsk Mienebest op [[25 juny]] [[1806]] wie it ek dien mei de funksje fan riedpensjonarisriedpinsjonaris.
 
== Literatuer ==
[[List fan riedspinsjonarissen]]
 
[[Kategory:RiedspinsjonarisRiedpinsjonaris fan Hollân ]]
[[Kategory:Nederlânsk abbekaat|RiedspinsjonarisRiedpinsjonaris]]