Swazylân: ferskil tusken ferzjes

30 bytes grutter ,  7 jier lyn
L
red
L (Ieneach fan 'e Esk moved page Swazilân to Swazylân: neffens de list mei lannenammen efteryn it Frysk Hânwurdboek moat it mei in Y skreaun wurde)
L (red)
{{Lântabel|
eigennamme = جمه''Umbuso weSwatini''<br />Kingdom of Swaziland<br />''iKinktemiki yaseSwatiland |
namme = SwazilânSwazylân |
flagge = Flag of Swaziland.svg |
wapen = Coat of arms of Swaziland.png |
}}
 
SwazilânSwazylân (''Kingdom of SwasilandSwaziland'') is in lân yn it suden fan [[Afrika]]. It wurdt foar it grutste part ûmsletten troch [[Súd-Afrika]] en grinzet oan [[Mozambyk]].
 
== Skiednis ==
[[Ofbyld:Mantenga Falls.jpg|thumb|left|280px|''Mantenga Falls'']]
Ut [[argeology]]ske fynsten docht bliken dat der al minsken yn SwazilânSwazylân wennen yn de iere [[stientiid]], sawat 200.000 jier lyn. De [[prehistoarje|prehistoaryske]] rotsskilderingen dy't fûn binne stamme út om-ende-by 25.000 f. Kr.
 
De ierste ynwenners dêr't de komôf dúdlik fan is, wienen de [[Koisan]] jager-samlers. Dat folk soe troch de komst fan [[Bantû]] stammen foar it meastepart ferdreaun wurde. Iere bewizen fan lânbou en it brûken fan [[izer]] datearre fan de [[4e ieu]] en de foarâlden fan de hjoeddeistige [[Sotho (taal)|Sotho]] een [[Nguny (taal)|Nguny]] sprekkers begûn har net letter as de [[11e ieu]] yn SwazilânSwazylân te fêstigjen.
It tsjintwurdich hearskjende Dlaminy geslacht krige har liederskip oer de regio al yn de [[18e ieu]]. In grut Swazy keninkryk waard stifte troch [[Sobhuza I fan SwazilânSwazylân|Kening Sobhuza I]] begjin [[19e ieu]]. Al gau nei dy tiid soene de earste blanken har ek yn de omkriten festigje. Yn de njoggentiger jierren fan de 19e ieu kleemde [[Súd-Afrika]] de hearskippij yn de [[Transfaal]] oer SwazilânSwazylân mar krige nea de folsleine macht oer it gebiet. Nei de [[Twadde Boerekriich]] fan 1899 oant 1902, waard SwazilanSwazylân in protektoraat fan [[Grut Brittanje]]. It lân waard op [[6 septimber]] [[1968]] sellstannich en lid fan [[Commonwealth of Nations|Britsk Mienebest]]. Sûnt dy tiid hat it lân te krijen mei in politike machtsstriid tusken pro-demokratyske krêften en de monargy.
 
== Geografy ==
* lengte lânsgrinzen: 535 km, 430 km mei [[Súd-Afrika]] en 105 km mei [[Mozambyk]])
* kustline: 0 km (SwazilânSwazylân grinzet net oan see)
* heechste punt: Emlembe (1862 m.)
* leechste punt: Usuturivier 21 m.
* Big Bend mei 10.342 ynwenners (2005).
 
Mear as 90 % fan de befolking fan SwazilânSwazylân hearre by it Bantûfolk fan de SwaziSwazy. Soto, ZûlûSûlû, Tsonga, blanken en healbloedsjes foarmje in minderheid.
 
It oantal HIV-ynfeksjes yn SwazilânSwazylân is it heechste op de wrâld. Yn 2004 wie 39 % besmet, yn 2005 wie it 42 % fan de befolking. 63 % fan de âlderein en bern ha de sykte. SwazilânSwazylân hat mei 34,1 jier de leechste trochsneed libbensferwachting fan de wrâld (2007).
 
Neffens de lêste rûzing is 66 % fan de befolking [[protestanten|protestânsk]] [[Kristendom|kristlik]]. De rest fan de befolking leaut oan [[natoerreligys]].
== Distrikten ==
[[Ofbyld:SwazilandNumbered.png|thumb|100px|''Distrikten'']]
Yn SwazilânSwazylân binne der fjouwer distrikten:
# Hhohho
# Lubombo
[[BYP]] per persoan is [[$]]5.100 (2008). Gearstalling fan BYP per sektor is 11,9% lânbou, 45,1% yndustry en 43% tsjinsten.
 
[[Kategory:Swazylân| ]]
[[Kategory:Lân yn Afrika]]