Ferskil tusken ferzjes fan "Kiuw"

Gjin feroaring yn grutte ,  6 jier lyn
tiidwurd
(omstavere 2015)
(tiidwurd)
[[File:LarveKamsalamander.JPG|thumb|left|250px|In [[kikkertfiskje]] fan 'e [[kjimsalamander]], mei útwindige kiuwen.]]
 
Kiuwen lizze efter de saneamde [[kiuwspjalt]]en en wurde min ofte mear drûgendroegen troch de [[kiuwbôge]]n. Dat binne heakfoarmige struktueren fan [[bonke]] (by [[bienfiskeftigen]] en [[amfibyen]]) of fan [[kreakbien]] (by [[kreakbienfisken]]) dy't yn 'e wand tusken de kiuwspjalten lizze. Histoarysk hawwe har út sokke kiuwbôgen de earste [[kaak|kaken]] fan libbene [[organisme]]n ûntwikkele. Eltse kiuwbôge draacht in stikmannich (soms wol in pear hûndert) opinoar steapele [[kiuwplaatsje]]s, en elts kiuwplaatsje draacht wer in grut tal [[sekundêr kiuwplaatsje|sekundêre kiuwplaatsjes]]. Wetter dat út 'e [[kiuwholte]] wei troch de kiuwspjalten parse wurdt, streamt sadwaande troch de tusken de sekundêre kiuwplaatsjes leine kanaaltsjes. De [[mikroskopy]]ske struktuer fan 'e kiuwen hat op dy manear in tige grut oerflakgebiet dêr't it soerstofrike wetter yn nau kontakt komt mei it soerstofearme bloed.
 
Oan 'e binnenkant fan 'e kiuwen sitte de [[kiuwseef|kiuwseven]], dy't der by de measte fisken en oare bisten mei kiuwen foar soargje dat de kiuw net skansearre rekket troch smoargens en oar yn it wetter omdriuwkeljend materiaal. Sokke kiuwseven wurkje dus likernôch itselde as de [[noashier|noashierkes]] by bisten mei [[long]]en. By [[plankton]]itende fisken is de kiuwseef tige fyn. Sokke fisken nimme allegeduerigen fia de [[bek]] wetter yn, dat se troch de kiuwen wer nei bûten ta pompe, folle mear as dat se behoefte oan soerstof hawwe. Dêrby giet it har der om dat it plankton, dêr't se fan libje, efter de kiuwseven hingjen bliuwt. U.m. de grutste libbene fisk, de [[walfiskhaai]] (''Rhincodon typus''), is sa'n planktonfretter.
10.424

bewurkings