Ferskil tusken ferzjes fan "Renêssânse"

L
opmaak oars
(defsort)
L (opmaak oars)
 
[[Ofbyld:Santa Maria del Fiore.jpg|thumb|right|250px|De katedraal [[Santa Maria del Fiore]] yn [[Florence]]. Florence wie it spiritueel sintrum fan de Renêssânse]]
De '''Renêssânse''' (letterlik ''werberte'') wie yn de skiednis fan Jeropa in tiidrek fan it opbloeien fan keunst, wittenskip en letterkunde dy't har grûnslach hie yn de ''werberte'' fan de ferwurvenheden fan de [[Klassike Aldheid]]. De Renêssânse begûn yn [[Itaalje]] yn de 13e of 14e iuw en fersprate him yn de folgjende iuwen oer de rest fan Jeropa. De term wurdt yn algemiene sin ek brûkt foar oare perioaden fan kultureel weroplibjen yn de skiednis, lykas de [[Karolingyske Renêssânse]].
 
== Untstean fan de Renêssânse yn Itaalje ==
[[OfbyldFile:Leonardo da Vinci - Lady with an Ermine.jpg|thumb|right|250px|[[Leonardo dade Vinci]], [[Czartoryski-museum]],''Frou mei [[Kraków]]in harmeling'']]
Yn [[1860]] kaam it wichtige "Die Kultur der Renaissance in Italien" fan de [[keunsthistoarikus]] [[Jacob Burckhardt]] út. Burckhardt definiearret de Renêssânse as ''in nea-sjoene weroplibbing en bloei yn de fyftjinde en sechstjinde iuw yn Itaalje fan de keunsten en wittenskippen, wêrby't it wrâldske en realistyske aard fan dy keunsten en it tanimmend yndividualisme sjen litte dat de [[Midsiuwen]] oer binne en de Moderne Tiid kommen is''.
 
 
== Fersprieding fan de Renêssânse ==
[[Ofbyld:Van Eyck - Arnolfini Portrait.jpg|right|thumb|200px|Portret fan Giovanni Arnolfini en syn frou, troch [[Jan van Eyck]], skildere yn 1434]]
De Renêssânse begûn yn Itaalje en dêrnei fersprate de beweging him stadichoan oer West-Europa. Fan [[1300]] oant [[1450]] bleau de Renêssânse foaral yn Itaalje, dêrnei oant [[1600]] beynfloede de Renêssânse hiel West- en Midden-Europa. Lang om let berikte de Renêssânse ek de koloanjes yn Noard-Amearika en Súd-Amearika, sadat de hiele [[Westerske wrâld]] der troch beynfloede waard. Sjoch ek [[Quattrocento]].
 
 
== Renêssânse yn de keunst en arsjitektuer ==
[[Ofbyld:Leonardo da Vinci - Lady with an Ermine.jpg|thumb|right|250px|[[Leonardo da Vinci]], [[Czartoryski-museum]], [[Kraków]]]]
 
=== Skilderkeunst ===
81.049

bewurkings