Ferskil tusken ferzjes fan "Fean"

1.548 bytes grutter ,  1 jier lyn
gjin bewurkingsgearfetting
(replace misidentified pic)
[[Ofbyld:Moorverbreitung.png|250px|thumb|right| Feanen binne op de hiele ierde te fienen]]
 
'''Fean''' is in wiete, soerstofearme en spûnseftige [[grûnsoarte]]. It bestiet benammen út fertarre resten fan planten. <br/>
Fean komt net allinnich oan it oerflak foar, mar ek djipper ûnder de grûn. Sa binne der yn [[Grinslân]] en [[Drinte]] grutte feangrûnen dêr't in laach [[klaai]] op it fean ôfset is. Ek binne der plakken dêr't in laach [[sân]] op it fean leit. <br/>
 
Fean komt net allinnich oan it oerflak foar, mar ek djipper ûnder de grûn. Sa binne der yn [[Grinslân]] en [[Drinte]] grutte feangrûnen dêr't in laach [[klaai]] op it fean ôfset is. Ek binne der plakken dêr't in laach [[sân]] op it fean leit.
 
Drûch fean wurdt ek wol [[turf (brânstof)|turf]] neamd, dat in [[Nederlân]] lange tiid as [[brânstof]] brûkt waard. Yn [[Fryslân]] waard ûnder oare yn de omkriten fan [[Jobbegea]] in protte turf wûn.
 
== UnderskiedFeanfoarming ==
Dea planteguod wurdt ornaris fluch ôfbrutsen troch de oanwêzigens fan [[soerstof]] en it wurkjen fan de baktearjes. Benammen by hege temperatuer en drûchte giet it ôfbrekken fluch. By [[aeroob|aerobe]] ôfbrekken ûntstiet [[wetter]] en [[koaldiokside]]. [[Anaeroob]] is it ôfbrekken dêr't gjin soerstof oanwêzich is. Dêrby ûntstiet [[metaan]]. Yn in wiet en fochtich miljeu giet it ôfbrekken stadiger as it opheapjen, dêr't der feanfoarming troch ûntstiet. Fean komt benammen foar yn evenredich fochtige streken. Yn [[Nederlân]] waard it measte fean foarme yn it [[Atlantikum]], doe't troch de oergong fan nuddelbosk ta leafbosk in fochtoerskot ûntstie, en it ferheegjen fan it grûnwetterpeil dat feroarsake waard troch it ferheegjen fan de seespegel.
Oer it algemien wurdt der ûnderskied makke yn twa soarten fean: [[Feanterij|heechfean]] en [[Feanterij|leechfean]].
 
== Underskaat ==
It ferskil yn de twa soarten is dat heechfean ûntstien is ûnder ynfloed fan it reinwetter, wylst it leechfean ûntstien is troch it [[grûnwetter]].
Oer it algemien wurdt der ûnderskiedûnderskaat makke yn twa soarten fean: [[Feanterij|heechfean]] en [[Feanterij|leechfean]].<br/>
It ferskil yn de twa soarten is dat heechfean ûntstien is ûnder ynfloed fan it reinwetter, wylst it leechfean ûntstien is troch it [[grûnwetter]].<br/>
Benammen heechfean komt in Nederlân net folle mear foar, omdat it fan de [[16e iuw]] ôf in protte stutsen waard foar it gebrûk as brânstof.<br/>
Fean wurdt ek fan elkoar ûnderskieden troch ûnder oare de plantesoarten dêr't it fean út bestiet en fiedselrykdom.
 
=== Underskaat neffens it grûnwetter ===
Benammen heechfean komt in Nederlân net folle mear foar, omdat it fan de [[16e iuw]] ôf in protte stutsen waard foar it gebrûk as brânstof.
Neffens it lizzen fan it fean neffens it grûnwetter kin der ûnderskaat makke wurde fan de folgjende foarmen:
 
==== Leechfean ====
Fean wurdt ek fan elkoar ûnderskieden troch ûnder oare de plantesoarten dêr't it fean út bestiet en fiedselrykdom.
[[Leechfean]] wurdt foarme ûnder ynfloed fan it pleatslike grûnwetterpeil, dat ornaris ryk oan fiedingsstoffen is. Gauris is yn leechfean opsteapeljen fan ferskillende lagen te sjen.<br/>
*Limnysk fean wurdt ûnder de wetterspegel foarme.
*Telmatysk fean wurdt om de wetterspegel hinne foarme.
*Terrestrysk fean wurdt krekt boppe de wetterspegel foarme.
Yn de lêste faze komt it fean heech genôch te lizzen dat it him fan it pleatslike grûnwetter ôfsûnderet. Dêrby ûntstiet fersoering en it foarmjen fan heechfean ûnder ynfloed fan fiedselearm reinwetter.
 
== Floara en fauna ==
2.603

bewurkings