Ferskil tusken ferzjes fan "Eastfrysk (Nederdútsk)"

gjin bewurkingsgearfetting
Troch hegere ynfloed fan it [[Dútsk|Heechdútsk]] nimt it tal sprekkers njonkelytsen ôf. Likernôch 50% fan de [[Eastfriezen]] kin Eastfrysk Plat ferstean en prate. Under de jeugd kin likernôch 20 persint Eastfrysk Plat prate, en 50 persint fan de jongerein kin it ferstean.<ref>Deutsche Welle: [http://www.dw.de/dat-platt-soll-bleiben/a-4701074 Dat Platt soll bleiben]</ref>
 
== Leksikale ferskillenFerskillen mei it Nederdútsk ==
=== Fonologyske ferskillen ===
Yn alle Germaanske talen bestiet der in ferskil tusken koarte en lange fokalen. It Eastfrysk Plat hat kin sawol de koarte as ek de lange fokaal in taheaksel krije. Sa kin der oan in koarte fokaal in [[sjwa]] taheakke wurde, mar dat makket de koarte fokaal noch net lang. Lange fokalen kinne noch in stikje ferlinge wurde, dus noch langer as it lange fokaal al is. By ferlingde lange fokalen wurdt de lange fokaal noch in stik fierder útsprutsen. Sa wurdt der in ferskil makke tusken „lange fokalen“ en „ferlinge lange fokalen“. It ferskil yn útspraak hat ornaris ek in ferskil yn betsjutting fangefolgen.
 
=== Leksikale ferskillen mei it Nederdútsk ===
It Eastfrysk Plat ferskilt in soad fan de oanbuorjende Nederdútske dialekten, útsein it [[Grinslânsk]]. Sa is der it bekende ferskil fan ''proten'' ynstee fan ''snacken'', ''tûn'' ynstee fan ''gaarn'' en ''mōj'' ynstee fan ''schön/scheun'', ensafh.
 
|}
 
=== Grammatikale ferskillen mei it Nederdútsk ===
Der binne ek grammatikaal frijwat ferskillen mei it Nederdútsk sa't dat yn Dútslân praat wurdt troch de oanbuorjende dialekten fan it Eastfrysk Plat. De grutste systematyske ferskillen mei it Nederdútsk binne:
=== Haadwurden ===
 
==== Meartalsfoarming ====
==== Haadwurden ====
====== ''Meartalsfoarming'' ======
Yn it Eastfrysk Plat wurdt oan it haadwurd in ''-en'' taheakke om der in meartalsfoarm fan te meitsjen. Yn it Nederdútsk is dat meastal ''-et'' of ''-t'', soms wurdt der yn it Nederdútsk gebrûk makke fan de [[Umlaut]] om it meartal oan te jaan. It wurd 'beam' hat yn it Eastfrysk Plat de meartalsfoarm ''Bomen'' en yn de measte Nederdútske dialekten is it ''Bööm''.
 
====== Ferlytsing''Namfallen'' ======
It Nederdútsk dat yn Dútslân praat wurdt hat foar it artikel ''de'' de manlike namfal ''den''. It Eastfrysk Plat hat gjin namfallen.
 
====== ''Ferlytsing'' ======
Krekt as yn it Nederlânsk en Westlauwersk Frysk brûke ek de sprekkers Eastfrysk Plat gauris in ferlytsingswurd. De ferlytsingssuffiksen binne ''-je'', ''-tje'' en ''-ke''. Bgl. ''Footjes'' = fuotsjes, ''Kluntje'' = sûkerklontsje, ''Lüüntje'' = [[Swelfûgels|sweltsje]] (Passer domesticus), ''Tüütje'' = hintsje. Yn it Grinslanner Plat hawwe se deselde wurden: ''voutjes (vout)'', ''klontje (klont).'' ''luntje (lunt).'' ''tuutje (tuut)''.
 
==== Foarnamwurden ====
====== ''Persoanlike foarnamwurden'' ======
By de persoanlike foarnamwurden wurdt ''hör'' (har) brûkt ynstee fan it Nederdútsk ''eer'' en ''hüm/hum'' (him) foar it Nederdútske ''eem'' brûkt.
 
====== ''Freegjende foarnamwurden'' ======
By de persoanlike foarnamwurden wurdt ''well'' (wa) ynstee fan it Nederdútsk ''wokeen'' en ''wo'' (hoe) ynstee fan it Nederdútsk ''woneem'' brûkt.
 
==== Tiidwurden ====
Yn it Eastfrysk Plat wurdt oan it haadwurd in ''-en'' taheakke om der in meartalsfoarm fan te meitsjen. Yn it Nederdútsk is dat meastal ''-t''. Eastfrysk Plat: ''Wir kom'''en''''', Nederdútsk: ''wi koom'''t'''''.