Ferskil tusken ferzjes fan "Fean"

124 bytes grutter ,  6 jier lyn
L
Robot: fi:Suo is een goed artikel; tekstwiziging
(wikidata d:Q1681353)
L (Robot: fi:Suo is een goed artikel; tekstwiziging)
'''Fean''' is in wiete, soerstofearme en spûnseftige [[grûnsoarte]]. It bestiet benammen út fertarre resten fan planten.
 
Fean komt net allinnich oan it oerflak foar, mar ek djipper ûnder de grûn. Sa binne der yn [[Grinslân]] en [[Drinte]] grutte feangrûnen dêr't in laach [[klaai]] op it fean ôfset is. Ek binne der plakken dêr't in laach [[sân]] op it fean leit.
 
Droech fean wurdt ek wol [[turf (brânstof)|turf]] neamd, dat in [[Nederlân]] lange tiid as [[brânstof]] brûkt waard. Yn [[Fryslân]] waard ûnder oare yn de omkriten fan [[Jobbegea]] in protte turf wûn.
 
== Underskied ==
Oer it algemien wurdt der ûnderskied makke yn twa soarten fean: [[Feanterij|Heechfean]] en [[Feanterij|leechfean]].
 
Fean wurdt ek fan elkoar ûnderskieden troch ûnder oare de plantesoarten dêr't it fean út bestiet en fiedselrykdom.
 
== Floara en fauna ==
=== Bisten yn it fean ===
<gallery>
Ofbyld:Commonsnipe67.jpg|Gallinago gallinago <br /> [[waarlamke]]
Ofbyld:Birkhuhn-Gebirge.jpg|Lyrurus tetrix <br /> [[kuorhin]]
Ofbyld:Numenius arquata amk.jpg| Numenius numenius <br /> [[wylp]]
Ofbyld:Chlidonias niger.jpg|Chlidonias niger <br /> [[blaustirns]]
Ofbyld:Hibou des marais.jpg|Asio flammeus <br /> [[fjildûle]]
Ofbyld:Northern Lapwing.jpg|Vanellus vanellus <br /> [[ljip]]
Ofbyld:Rebhuehner.jpg|Perdix perdix <br /> [[patrys]]
Ofbyld:Ducks in plymouth, massachusetts.jpg|Anas platyrhynchos <br />[[wylde ein]]
Ofbyld:Haematopus ostralegus He.jpg|Haematopus ostralegus <br />[[strânljip]]
Ofbyld:Saxicola rubetra 3 tom (Marek Szczepanek).jpg| Saxicola rubetra <br /> [[paapke]]
Ofbyld:Alauda arvensis 2.jpg|Alauda arvensis <br /> [[ljurk]]
Ofbyld:Ilder.jpg|Mustela putorius <br /> [[murd]]
Ofbyld:Lacerta vivipara 2 hen (Marek Szczepanek).jpg|Lacerta vivipara <br /> [[hagedis]] <br /> [[echte hagedissen]]
Ofbyld:ViperaBerusMale.JPG| Viperus berus <br /> [[njirre]]
Ofbyld:RanaArvalisBlueMale.jpg|Rana arvalis <br /> [[kikkert]], mantsje <br /> [[heidekikkert]]
Ofbyld:RanaArvalisFemale.jpg|Rana arvalis <br /> [[kikkert]], wyfke <br /> [[heidekikkert]]
</gallery>
 
=== Ynsekten yn it fean ===
<gallery>
Ofbyld:Boloria.aquilonaris.2689.jpg|Boloria aquilonaris <br /> [[boloria]]
Ofbyld:Glaucopsyche alcon-01 (xndr).jpg|Phengaris alcon, <br /> ek Maculinea alcon, <br /> [[gintsiaanblaujurkje]]
Ofbyld:OmmadissW.jpg|Ommatidiotus dissimilis <br> /> [[tuorre]]
Ofbyld:Sympetrum flaveolum - side (aka).jpg|Sympetrum flaveolum <br /> [[heidelibel]]
Ofbyld:Aeshna juncea LC0173.jpg|Aeshna juncea <br> /> [[libel]]
Ofbyld:Prachtlibelle_Matthias_Zimmermann.jpg|Zygoptera <br /> [[libel]]
Ofbyld:Arctosa sp.jpg|Lycosidae <br /> [[spin]]
Ofbyld:Camponotus sideview 2.jpg|Formicidae <br /> [[eamelder]]
 
</gallery>
 
=== Planten yn it fean ===
 
<gallery>
Ofbyld:Haspelmoor.jpg| Calluna vulgaris <br /> [[biezemheide]]
Ofbyld:EricaTetralix.jpg|Erica tetralix <br /> [[skrobberheide]]
Ofbyld:Drosera rotundfolia.jpg|Drosera rotundfolia <br /> [[miggefangerke]]
Ofbyld:Torfmoos Schwingdecke.jpg| Sphagnum <br /> [[moas]]
Ofbyld:SphagnumFallax.jpg|Sphagnum <br /> [[moas]]
Ofbyld:Sphagnum rubellum.jpg|Sphagnum <br /> [[moas]]
Ofbyld:Vaccinum oxycoccos 120604.jpg| Vaccinium oxycoccos <br /> [[feanbei]]
Ofbyld:Eangustifolium.jpg|Eriophorum angustifolium <br /> [[moark]]
Ofbyld:Torfmoos Schwingdecke Rhynchospora alba.jpg|Rhynchospora alba <br /> [[fluen]]
Ofbyld:Frucht Moorlilie.jpg|Narthecium ossifragum <br /> [[bûtergers]]
Ofbyld:AndromedaFrüchte1.jpg|Andromeda polifolia <br /> [[lavindelheide]]
Ofbyld:Andromeda polifolia sommerbluete bearbeitet.jpg|Andromeda polifolia <br /> [[lavindelheide]]
Ofbyld:Gentiana pneumonanthe 130805a.jpg|Gentiana pneumonanthe <br /> [[skieppeklokje]]
Ofbyld:Typha latifolia norway.jpg|Typha <br /> [[tuorrebout (famylje)| tuorrebout]]
Ofbyld:Carex elata.jpeg| Carex elata <br /> [[siggegers]]
Ofbyld:Carex nigra.JPG| Carex nigra <br /> [[siggegers]]
Ofbyld:Carex paniculata rispe.jpg|Carex paniculata <br /> [[plomsigge]]
Ofbyld:Pfeifengras-in-der-Stoerkathener-Heide.jpg|Molinia <br /> [[bjint]]
Ofbyld:Juncus Hochmoorgruenland.jpg|Juncus effusus <br /> [[ruskepit]]
Ofbyld:Riet Phragmites australis planten.jpg| Phragmites australis <br /> [[reid]]
Ofbyld:Betula pubes.jpg |Betula pubes <br /> [[Bjirken|sêfte bjirk]]
</gallery>
 
== Feanliken ==
 
[[Ofbyld:Tollundmannen.jpg|180px|thumb| Holle fan de Man fan Tollund]]
Bisten binne der net folle yn feangrûn fûn. In ferneamde fynst wie dy yn [[1953]] yn de omkriten fan it Sealterlân, de [[Turfhûn fan Burloage]] fan om [[1544]] hinne (± 67 jierren). (Ofbyld [http://mumien-sonderausstellung-kassel.blogspot.com/2009/11/die-einzige-bekannte-tierische.html hjir])
 
== Sjoch ek ==
* [[Feanterij]]
* [[Feanlyk]]
* [[De Feanhoop]]
 
== Literatuer ==
* Wijnand Antonius Bernardus van der Sanden: Mens en moeras: veenlijken in Nederland van de bronstijd tot en met de Romeinse tijd, Archeologische monografieën van het Drents Museum, Nummer 1, Drents Museum, Assen 1990, ISBN 90-70884-31-3, S.48-49
* Markus Bertling: Der Torfhund von Burlage. Yn: Alfried Wieczorek (Hrsg.): Mumien. Der Traum vom ewigen Leben. Philipp von Zabern, Mainz 2007, ISBN 978-3-8053-3779-3, S. 304–305
 
== Keppeling om utens ==
* [http://www.youtube.com/watch?v=eHY_k3atPT4&feature=related Fideo: Mei de museumtrein en de "Seelter Foonkieker" fan Nijeskâns nei it fean fan it Sealterlân]
* [http://www.youtube.com/watch?v=K8A28OiOiVo&feature=related Fideo: De ''Hege Feanen'' simmerdeis]
* [http://www.bild.de/regional/bremen/oldenburg/gutachter-klaert-mord-nach-2300-jahren-18380336.bild.html Ûndersykje feanlyk "Jonge fan Kayhausen": Dea wie wierskynlik seksual-moard] (Bild.de 16.6.2011)
 
[[Kategory:Fean| ]]
[[Kategory:Grûnsoarte]]
 
{{Link GA|fi}}
45.640

bewurkings