Tjûmen

Tjûmen (Russysk: Тюмень) is in stêd yn West-Sibearje, Ruslân. It is it haadplak fan de oblast mei deselde namme en wat oerflak oanbelanget de grutste stêd fan Ruslân. It ynwennertal fan Tjûmen nimt tige hurd ta. Tjûmen leit oan it Trans-Sibearyske spoar en oan de rivier de Toera.

Tjûmen
Спасская церковь (Тюмень)-1.jpg Ferlossertsjerke
Flagge Wapen
Flag of Tyumen (Tyumen oblast).png Wapen Tjoemen.png
Sifers
Ynwennertal 828.600 (2022)
Oerflak 698 km²
Befolkingstichtens 1187,07 ynw./km²
Hichte 102 m (sintrum)
Polityk
Lân Flag of Russia.svg Ruslân
Oblast (prov.) Flag of Tyumen Oblast.svg Tjûmen
Oar
Stifting 1586
Tiidsône UTC +5
Simmertiid gjin simmertiid
Koördinaten 57° 09' N 65° 32' E
Webside tyumen-city.ru

SkiednisBewurkje

Tjûmen is de âldste stêd yn Sibearje en waard yn 1586 stifte as fort tsjin de steppenomaden. It lei net fier fan Tsjingi-Toera, de âlde haadstêd fan it troch de troepen fan de tsaar oermastere kanaat Sibir. De namme Tjûmen is ôflaat fan it troch de Russen oernommen Mongoalske begryp 'Tümen', dat 10.000 betsjut.

Sûnt de 17e iuw wie Tjûmen in belangryk oerslachpunt op de hannelswei fan Sibearje nei Sjina; Tjûmen waard in hannelssintrum dêr't ambachten bloeiden. Sûnt 1709 foel Tjûmen ûnder it gûvernemint Sibearje. It plak krige yn 1782 stedsrjochten en waar yn 1796 in ûjezd yn it gûvernemint Tobolsk.

Yn de 19e iuw kaam de skipfeart oer de Toera op gong ; ek krige de stêd in spoarferbining mei Jekaterineburch. Tjûmen waard in sintrum foar de skipsbou, houtferwurking en fiskerij. Ek de produksje fan kleden brocht in soad ûntwikkeling. Alle jierren waard simmerdeis yn Tjûmen ien fan de grutste jiermerken fan Sibearje holden. De stêd waard yn de 19e iuw ek in tuskenstasjon foar ferballe minsken. Yn Tjûmen waarden se registrearre, ear't se trochstjoerd waarden nei it definitive plak yn Sibearje.

Yn de Twadde Wrâldkriich waard it balseme lichem fan Lenin út it Moskouse Lenin-mausoleum nei Tjûmen brocht. Op 14 augustus 1944 waard de stêd it sintrum fan de nij foarme oblast mei deselde namme.

De stêd groeide nei de Twadde Wrâldkriich tige hurd, fan minder as 80.000 yn it jier 1939 oant 475.000 yn it jier 1989. Oars as mei in soad oar stêden yn Ruslân, sette de groei fan it tal ynwenners ek troch nei de ûntbining fan de Sovjet-Uny.

BefolkingsferrinBewurkje

Jier 1897 1939 1959 1970 1979 1989 2002 2010 2019 2022
Ynwenners 29.544 79.205 150.195 268.526 358.992 476.869 510.719 581.907 788.666 828.600

Boarnen, noaten en referinsjesBewurkje

Boarnen, noaten en/as referinsjes:

Dizze side is alhiel of foar in part in oersetting fan de Dútsktalige Wikipedyside; sjoch foar de bewurkingsskiednis: de:Tjumen