Furdgum

Furdgum is in lyts doarp tichteby de Waadsee yn de gemeente De Waadhoeke. Op it doarpsgebiet leit noardlik fan de kearn oan de seedyk de buorskip Dykshoeke.

Furdgum
2023 Furdgum, tsjerketoer fan de Sint-Nikolaastsjerke.jpg
Emblemen
Furdgum vlag.svg               Furdgum wapen.svg
Sifers
Ynwennertal 70 (2022) [1]
Oerflak 2,45 km²
Befolkingsticht. 28 ynw./km²
Polityk
Lân Flag of the Netherlands.svg Nederlân
provinsje Frisian flag.svg Fryslân
gemeente Waadhoeke vlag.svg Waadhoeke
Oar
Koördinaten 53° 14' N 5° 33' E
Offisjele webside
Doarpsbelang Tsjummearum-Furdgum
Kaart
Furdgum (Fryslân)
Furdgum

It lange en smelle doarpsgebiet fan Furdgum wurdt oer syn gehiel midstwa snien troch de Camstrawei. Súdlik grinzget it doarp oan de N393 en noardlik oan de âlde seedyk.

It doarp wurdt omklamme troch de doarpsgebieten fan Sint-Jabik (noardeastlik), Minnertsgea (eastlik) en Tsjummearum (súdlik en westlik). Yn it noarden fan it doarpsgebiet streamt de Grutte Kolk.

SkiednisBewurkje

Furdgum leit op de jongste kwelderwâl fan Westergoa. De Hearewei foarme eartiids in rige fan terpen, dy't hjoeddedei troch argrarysk gebrûk foar in grut part ôfflakke binne, mar der binne noch njoggen terpen fanôf it krúspunt Camstrawei/Hearewei te werkennen. Ut fynsten hat bliken dien dat sûnt de earste iuwen fan jiertelling it plak al bewenne waard en dat de bewenners sûnt de 5e of 6e iuw, wis de 7e iuw, al ikkerbou útoefenen. De terp fan Furdgum waard yn de iere midsiuwen opsmiten en sa'n fearnspart is yn 1920 ôfgroeven.[2]

 
Pleats op it hiem fan de eardere Camstra State fan Firdgum

De oan Sint-Nikolaas wijde tsjerke waard yn de 13e of 14e iuw boud. Nei't de tsjerke yn 1794 fanwegen brekfalligens ôfbrutsen waard, bleau de toer stean. Yn de toer hinget in liedklok út 1471.

Op it doarpsgebiet fan Furdgum stiene eartiids de Camstra State en de Jelgersma State (Camstrawei 8). De states binne ferfongen troch grutte pleatsen. Fan de Camstra State binne 16e iuwske dielen yn de pleats bewarre bleaun.

Bestjoerlike yndielingBewurkje

Oant de gemeentlike weryndieling fan 1984 makke Furdgum diel út fan de gemeente Barradiel. Dêrnei lei it doarp yn de gemeente Frjentsjerteradiel en sûnt de lêste weryndieling fan 2018 yn de gemeente Waadhoeke.

 
Kop-hals-romppleats Camstrawei

MienskipBewurkje

It doarp hat mienskiplik in doarpsbelang mei Tsjummearum. Ek it ferieningslibben is mei dat doarp mienskiplik.

TsjerkeBewurkje

SkoalleBewurkje

 
Yeb Hettinga Museum (earder iepenbiere basisskoalle fan Furdgum)

Bern geane yn 'e regel nei Tsjummearum nei skoalle. Yn it âlde gebou fan de eardere iepenbiere basisskoalle fan Furdgum is tsjintwurdich it Yeb Hettinga Museum ûnderbrocht.

FerieningsBewurkje

  • Aktiviteitenkommisje Tsjummearum-Furdgum
  • Keatsferiening Hald Moed
  • Hynstesportferiening 'De Jelgersmaruiters' (webstee)

Argeologysk stipepuntBewurkje

 
Seaddehûs

Yn Furdgum is in archeologysk stipepunt yn it Yeb Hettinga Museum ûnderbrocht. it museum hat in grutte kolleksje âld ark en wikseljende tentoanstellings.

Yn it ramt fan it Regionaal Argelogysk Projekt Noardlik Westergoa, dat him meast rjochtet op oerbleaune taluds fan ôfgroeven terpen en wierden, de saneamde ‘steilkanten’, waard de terp Furdgum juny 2011 ûndersocht troch archeologen fan de RUG[3]

Yn 2013 waard yn Furdgum in seaddehûs (mei in houten kape) boud op de wize sa't yn de iere midsiuwen wenst west hawwe kin. Dat barde yn it ramt fan it promoasjeûndersyk fan de Grinzer archeolooch Daniël Postma en mei help fan frijwilligers. It seaddehûs gie ferlern troch waar en wyn yn novimber fan dat jier. Der kaam lykwols in nij seaddehûs dat novimber 2015 offisjeel iepene waard. De Yeb Hettinga Museum sil de eksploitaasje op 'e noed nimme. Al dwaande hawwe de makkers in protte ynsicht krige yn de manier fan bouwen fan de terpbewenners yn de 6e iuw, 7e iuw en 8e iuw.[4]

StrjittenBewurkje

Camstrawei, Griene Dyk, Hearewei, Hoarnestreek, Tjessingawei, Seedyk

Sjoch ekBewurkje

Boarnen, noaten en referinsjesBewurkje

Boarnen, noaten en/as referinsjes:

It doarp hat mei Tsjummearum in eigen webstee.

  1. Alle Cijfers
  2. Wierdenen terpen.nl, oproppen 5 maart 2023
  3. Ljouwerter Krante 22 juny 2011, s. 15 Dorp van de laatste terpenbouwers.
  4. Firdgum bewijst dat zodenbouw ook toekomst heeft, Frysk Deiblêd, 30 novimber 2015, s. 27