Haadmenu iepenje

Alan Rickman (folút: Alan Sidney Patrick Rickman; Londen, 21 febrewaris 1946 – dêre, 14 jannewaris 2016) wie in Britsk akteur en regisseur, dy't in protte op 'e planken stie, mar by it grutte publyk benammen bekend waard mei syn filmrollen. Dêrby spile er faak de smjunt, lykas de bankrôver Hans Gruber yn 'e aksjefilm Die Hard, de sheriff fan Nottingham yn 'e aventoerefilm Robin Hood: Prince of Thieves en Severus Sneep yn 'e Harry Potter-filmrige. Yn oarsoartige rollen wie Rickman te sjen yn û.m. Sense and Sensibility, Rasputin: Dark Servant of Destiny en Love Actually. Hy wûn yn 1991 in BAFTA en yn 1996 sawol in Emmy Award as in Golden Globe. Rickman kaam begjin 2016 te ferstjerren oan kanker.

Alan Rickman
Filmklapper.png akteur
AlanRickmanDec2009.jpg
persoanlike bysûnderheden
echte namme Alan Sidney Patrick Rickman
nasjonaliteit Flag of the United Kingdom.svg Britsk
berne 21 febrewaris 1946
berteplak Londen (Ingelân)
stoarn 14 jannewaris 2016
stjerplak Londen (Ingelân)
etnisiteit Flag of England.svg Ingelsk
Flag of Ireland.svg Iersk
Flag of Wales.svg Welsk
jierren aktyf 19782016
prizen BAFTA 1991
Emmy Award 1996
Golden Globe 1996
offisjele webside
gjint

Libben en karriêreBewurkje

Jonkheid en opliedingBewurkje

Rickman waard yn 1946 berne yn in arbeidersfermidden yn 'e Londenske wyk Acton, as de soan fan Bernard Rickman, in fabryksarbeider, en dy syn frou Doreen Rose Bartlett. Hy is fan mingd etnysk komôf, mei Ingelske, Ierske en Welske foarâlden. Syn heit wie roomsk en syn mem metodistysk. Hy hie in âldere broer, David (1944), dy't grafysk ûntwerper wie, in jongere broer, Michael (1947), dy't tennistrener wie, en in jongere suster, Sheila (1950). Rickman folge de legere skoalle oan 'e Derwentwater Primary School, dêr't de Montessori-lesmetoade brûkt waard. Doe't er acht jier wie, kaam syn heit te ferstjerren, wêrnei't syn mem him en syn bruorren en suster fierder allinne grutbrocht. Hja wertroude neitiid, mar liet har al nei trije jier wer fan har twadde man skiede.

 
Alan Rickman yn 2007.

Oan 'e middelskoalle yn Acton wûn Rickman in stúdzjebeurs om fierder te learen oan 'e Latymer Upper School yn Londen, dêr't er foar it earst yn 'e kunde kaam mei toanielspyljen. Mei't er útblonk yn kalligrafy en skilderjen, learde Rickman letter fierder oan it Chelsea College of Art and Design, dêr't er wei trochstreamde nei it Royal College of Art. Neitiid fûn er wurk as grafysk ûntwerper foar de krante de Notting Hill Herald, wat him mear fêstichheid bea as aktearjen. Koart nei syn ôfstudearjen begûn Rickman in ûntwerpstudio dy't er 'Graphiti' neamde. Hoewol't dy saak goed rûn, besleat er trije jier letter dat às er noch ea in aktearkarriêre prebearje woe, dat it dan no wêze moast. Dat, fan 1972 oant 1974 folge er kolleezjes oan 'e Royal Academy of Dramatic Art (RADA), wylst er himsels ûnderhold troch as assistint fan grutte toanielakteurs as Nigel Hawthorne en Ralph Richardson te wurkjen.

KarriêreBewurkje

Nei't er ôfstudearre wie oan 'e RADA, wurke Rickman yn 't earstoan frijwol útslutend as toanielakteur. Hy sleat him oan by ferskate teäterselskippen efterinoar dy't har taleine op Britsk repertwaar of op eksperiminteel toaniel. Yn dy jierren spile er rollen yn û.m. De Miuw, fan Anton Tsjechov, en yn Shakepeariaanske stikken as Romeo en Julia en Nei Jim Beleavjen. Hy naam trije kear diel oan it Ynternasjonaal Festival fan Edinburch. Yn 1982 makke er syn tillefyzjedebút as dûmny Obadiah Slope yn in BBC-adaptaasje fan The Barchester Chronicles fan Anthony Trollope. Yn 1985 waard Rickman de manlike haadrol fan 'e boarchgreve fan Valmont taparte yn 'e opfiering troch de Royal Shakespeare Company fan it stik Les Liaisons Dangereuses, fan Pierre Choderlos de Laclos. Dy rol betsjutte foar Rickman de trochbraak. Nei't it selskip dêr yn 1987 mei de Atlantyske Oseaan oerstutsen wie om it op Broadway op 'e planken te bringen, waard er foar de rol fan Valmont nominearre foar sawol in Tony Award (de wichtichtste Amerikaanske toanielpriis) as in Drama Desk Award.

Rickman rekke yn 1988 ferneamd by in breder publyk doe't er de rol fan bankrôver Hans Gruber fertolke yn 'e Hollywood-aksjefilm Die Hard, as tsjinspiler fan Bruce Willis en Bonnie Bedelia. Dat wie teffens syn filmdebút, al hied er earder al wol rollen yn tillefyzjefilms hân. Rickman waard neitiid gauris yn 'e rol fan 'e smjunt cast, lykas yn Robin Hood: Prince of Thieves (1991), dêr't er as de sheriff fan Nottingham foar Kevin Costner (Robin Hood) en Mary Elizabeth Mastrantonio (de faam Marian) oer stie. Dy rol smiet him in BAFTA op yn 'e kategory bêste byrol fan in akteur. Yn 1996 hied er fierders de titelrol fan 'e 'mâle mûnts' Grigorij Raspûtin, yn it histoaryske tillefyzjedrama Rasputin: Dark Servant of Destiny, wêrfoar't er sawol in Golden Globe wûn as in Emmy Award (de wichtichtste Amerikaanske tillefyzjepriis), beide yn 'e kategory bêste akteur. Hoewol't Rickman der oanstjit oan naam om aloan en alwer mar yn 'e smjunterol cast te wurden, spile er fannijs in soartgelikense rol yn 'e achtdielige Harry Potter-filmrige (2001-2011), as Severus Sneep.

Dêrnjonken ferfolle Rickman lykwols ek oare rollen. Sa fertolke er de manlike haadrol yn romantyske films as Truly, Madly, Deeply (1991) en Sense and Sensibility (1995). Teffens wied er te sjen yn in komyske rol yn 'e Star Trek-parody Galaxy Quest (1999), mei Tim Allen en Sigourney Weaver, en as de man fan Emma Thompson, dy't troch syn siktaresse op 'e doele brocht wurdt, yn 'e krystfilm Love Actually (2003). Foar syn rol as dr. Alfred Blalock yn Something the Lord Made (2004) waard er nominearre foar in Emmy. Fierders liende er syn stim oan Marvin de Paranoïde Androïde yn The Hitchhiker's Guide to the Galaxy (2005), en oan Absolem de Rûp yn Alice in Wonderland (2010). Ek spile Rickman de egosintryske, Nobelpriiswinnende heit yn Nobel Son (2007). Yn Sweeney Todd: The Demon Barber of Fleet Street (2007) fertolke er de rol fan 'e boasaardige Judge Turpin. Behalven yn films wie Rickman ek allegeduerigen yn it teäter te sjen. Sa spile er yn 1998 Markus Antonius yn Shakespeare syn Antonius en Kleopatra, as tsjinspiler fan Helen Mirren, en hied er yn 2010 de titelrol yn it stik John Gabriel Borkman, fan Henrik Ibsen.

 
Rickman posearret yn 2011 foar in fan nei in opfiering fan it stik John Gabriel Borkman.

Njonken syn aktearwurk wie Rickman ek aktyf as toanielregisseur. Yn 1995 regisearre er it stik The Winter Guest yn it Londenske Almeida Theatre, en yn 1997 regisearre er de ferfilming fan dat toanielstik ûnder deselde titel, mei yn 'e haadrollen Emma Thompson en dy har (wiere) mem Phyllida Law. Yn 2005 regisearre Rickman it stik My Name Is Rachel Corrie, dat er tegearre mei Katharine Viner gearstald hie. Dêrfoar wûn er de Theatre Goers' Choice Award, in publykspriis, yn 'e kategory bêste regisseur. It jiers dêrop waard it stik lykwols fan Broadway ward út eangstme foar protesten fan lju dy't it as anty-Israel-propaganda sjen soene. Rickman spuide yn 'e media raar guod oer sokke "sinsuer berne út eangstme."

PriveelibbenBewurkje

Yn 1965, doe't er njoggentjin jier wie, kaam Rickman yn 'e kunde mei de doe achttjinjierrige Rima Horton, dy't syn earste freondinne waard. Hja wennen gear fan 1977 oant syn ferstjerren. Harren relaasje bleau sûnder bern. Horton is in dosinte ekonomy oan 'e Londenske Kingston Universiteit en wie fan 1986 oant 2006 gemeenteriedslid foar de Labourpartij yn 'e dielgemeente Kensington en Chelsea. Yn 2015 befêstige Rickman dat hy en Horton yn 2012 by in privee-seremoanje yn New York troud wiene. Rickman wie fierders de peteheit fan akteur Tom Burke. Hy wie aktyf yn ferskate nasjonale en ynternasjonale akteurs- en artyste-organisaasjes, en sei fan himsels dat er "berne wie mei in lidmaatskipskaart fan 'e Labourpartij yn 'e bûse".

FerstjerrenBewurkje

Yn augustus 2015 waard Rickman troffen troch in lytse oerhaal. Medysk ûndersyk wiisde dêrnei út dat er alfleisklierkanker hie dy't net mear te genêzen foel. Rickman ferburch it feit dat er terminaal siik wie fan eltsenien útsein syn alderneisten. Hy ferstoar op 16 jannewaris 2016 yn in Londensk sikehûs, yn it bywêzen fan freonen en famyljeleden.

Keppelings om utensBewurkje

Boarnen, noaten en referinsjesBewurkje

Boarnen, noaten en/as referinsjes:

Foar boarnen en oare literatuer, sjoch ûnder: References, op dizze side.