Haadmenu iepenje
Eagmaryp
Himrik fan Eagmaryp
gemeente De Fryske Marren
Gritenij Utingeradiel
Stimmen 28
Ynwenners (2004) 120
Huzen {{{huzen}}}
Koördinaten 53° 0' NB, 5° 47' EL
Netnûmer 0566
Postkoade 8541
Webstee www.terkaple-akmarijp.nl


lizzing fan Eagmaryp

Eagmaryp is in doarp yn de gemeente De Fryske Marren (foarh. Skarsterlân), noard fan de Jouwer. It doarp hat likernôch 120 ynwenners (2004). By Eagmaryp lizze ek de Blaugerzen.

Yn de doarpsnamme Eagmaryp sit it wurd ‘ryp’, dat râne betsjut. In âldere foarm fan de doarpsnamme is Ackrommaryp. Dat wiist derop dat it doarp stifte is fan Akkrum út.

It doarp leit yn de Lege Wâlden. 'Wālden' wiist op in begroeiïng mei strewellen en lege boskjes. Trochdat it gebiet sa leech leit hie men yn it ferline in soad wetteroerlêst. Eagmaryp lei oant 1984 yn de ophefte gemeente Utingeradiel.

Ynhâld

SkiednisBewurkje

Eagmaryp lei oan in feart dy't yn de iere midsiuwen al groeven wie foar de ôfwettering fan it feangebiet. Sadwaande waard it in lintdoarp. It hat altiten in boerestreek west mei frij grutte wolfeart. Der wurdt yn âlde geskriften in tal stinzen neamd mei rike boerefamyljes as Galema, Donia, Bangma, Unia, Molla en Bavema. It is net mei wissichheid te sizzen oft dizze stinzen der ek allegear tagelyk stien hawwe. Hepkema skriuwt yn syn “wandelingen door Friesland” oer in tsjerkje yn Eagmaryp mei noardlik dêrfan Abbema en Donia en súdlik fan it tsjerkje de stins Galema. De tsjerke fan Eagmaryp stie op it stee fan it hjoeddeiske tsjerkhôf. Dat dêr bebouwing west hat blykt trochdat by it graven fan in grêf faak stiennen út de grûn komme, altyd âlde friezen of kleastermoppen. Yn it boekje “Bornego” fan Herre Halbertsma wurdt sprutsen oer twa parochys, nammentlik dy fan Ackrommaryp en dy fan Monekaga (Sint Jansgea). Op it sikje lân tusken A. Hofstra en G. Kingma binne in jier of wat lyn opgravings dien dy't wize op de fûneminten fan it tsjerkje fan Sint Jansgea. Beide tsjerken wienen neffens Halbertsma dochterkapellen fan de St. Pankrastsjerke yn Aldeboarn. De bekendste en meast beruchte stins wie dy fan Age Donia, dy't frijwat skiednis makke hat mei syn plonderingen yn de jierren 1458 oant 1463. Dat stiet allegear beskreaun yn de “Kroniken” fan Petrus fan Thabor, in muonts fan it kleaster Thabor ûnder Turns by Snits. Hy skriuwt: fan Doiynga oerloghe 1458 – in’t jaer ons Heeren MCCCC en de LV111 hadden dese broederen mit hoer swageren open oerloch, als tussen Agga Doynga miy Jancko Douma ende dy Woldman tegen Watthya Bocka Harinxma, woonende toe Slooten. Yn 1459 ferovert Age Donia, mei help fan Jancko Douma de stins Galema, súdlik fan de tsjerke yn Eagmaryp: in’t jaer ons Heeren MCCCCIX doe creech Agga Doynga Joucka Gheelamahuys in Ackmaryp ende Haring Doynga creech Hepkahuys toe Smallebreghe, ende hielden daar vele droesen op, die groeten scade deden toe Wommels, toe Bolswert ende in die groete Aenwert ende allerweghen in Oestergo ende in Westergo, ende in die Seuenwolden, als van vangen ende roven. Tenlesten om Hepkastins weder te kryghen, wort Syrick Doynga quit, den Douwe Syarda lange geuangen hadde. Daerna quam Haring to Agga in Ackmaryck. Dêr bleau it net by want yn de jierren dêrnei gienen de plondertochten gewoan troch, oan Boalsert en Boksum ta. Oant op in algemiene lândei fan Fryslân yn 1461 besluten waard om ôf te rekkenjen mei Age Donia. in dat selve jaer drewen Doynga met hoer swagers groet hoechmoet. Sy roueden ende vingen ende scatten, ende al’t lant was in vrese, so dat het lant gaer floet, ende beleyden Haring ende Agge in Ackmaryp. Daer bedreef dat meenlant niet veel, want Renik Kamstra wordt mitter busse gheschoten daer hy an sterf. Douwe Syarda verloes twee neven ende anders bleuen daer IX of X mannen en deeden ghien baet ende toghen elck syns wech te huys. Mei in leger fan ûngefear 4000 man komme se dus nei Eagmaryp. Age hie al moderne wapens oantúgd: in soarte gewear of kanon, yn de kroaniken busse neamd. Tink yn dit ferbân oan buskrûd. De belegerders skrikke hjir tige fan; men kin op ôfstân samar deadlik troffen wurde. Hiel wat oars as pylk-en-bôge. Der waarden in man of 15 deasketen. Hjir koe men net tsjin fjochtsje, dat ferskeidene eallju setten mei harren soldaten wer op hûs oan. Age waard dryst en plondere noch mear as dêrfoar. Yn 1463 kamen syn fijannen wer, mar no mei deselde wapens as Age. De belegering fan Age syn stins duorre 14 dagen. Doe wie it iten op yn de stins moasten se har oerjaan. De stins waard oermastere en ôfbrutsen. Roofridder Age sels wie by nacht útnaaid. Oer de oare stinzen yn Eagmaryp is eigentlik neat bekend. Allinnich de namme Abbema wurdt noch neamd yn de tsjerke fan Aldeboarn: anno 1612 Pibona Oritisius nan Abbema, bedienaer des H. Evangely tot Suylen in sticht Utrecht.

Terkaple en Eagmaryp wienen eartiids allinnich oer it wetter te berikken. De doarpen krigen yn 1844 in ferbining mei De Jouwer. It sil yn it earstoan in sân- en modderpaad west hawwe: simmerdeis drûch en by't winter blabze.

Bommen op Eagmaryp

Yn 1944 waard in Ingelske bommesmiter, dy’t mei syn lading ûnderweis wie nei Dútslân, oansketten en moast werom keare. Fanwege de averij en omdat hy fol net lande mocht, moast hy syn bommen kwyt. Dêrom socht hy in plak dêr’t net in soad minsken wennen en loste syn lading. Dat plak waard Eagmaryp – de Graverij. Ien fan dy bommen is net ûntploft, in saneamde “blyngonger”. Dizze kaam foar yn it hiem fan Leffertstra telâne; doe destiids de pleats fan T. Kaastra. Dêr bleau er al dy jierren lizzen.

Doe't der begjin 21e iuw riolearing oanlein waard yn de Graverij wie it fan belang om krekt te witten wêr’t dizze blindganger leit. Sa komt ek it ferhaal fan de bommen wer nei foaren, de bom is yn 2009 ta ûntploffing brocht by de Dolten.

Sint JansgeaBewurkje

 
LIzzing Sint Jansgea

Neist de twa tsjerkjes fan Eagmaryp en Terkaple ha earder op noch twa plakken tsjerkjes stien. It earste plak is yn it lân oan de Doltenwei. It lân dêr waard altyd al “it âld hôf” neamd. Dit heger lizzende terrein waard ôfgroeven en sljuchte. By dit ôfgraven waarden der reade sânstien grêfstiennen fûn, sommige mei krusen derop. Yn 1993 is der ûndersyk dien troch it Archeologysk Wurkferbân op dit terrein en wienen, troch spesjale mjittingen de fûneminten fan de tsjerke dúdlik te sjen. Der stie gjin toer by dizze tsjerke, dy’t sa’n 25m lang en 8m breed wie. De tsjerke stie op in ferhege tsjerkhôf dat omsletten waard troch in grêft. Wierskynlik datearjend út de 12e iuw. Eagmaryp lei doe ter hichte fan dit hôf en is letter ferskood nei it plak dêr’t it no leit.

De minsk is nammentlik yn de midsiuwen fan it kleaster fan Akkrum út begûng de woeste grûn yn dizze kontrijen te ûntginnen. Sa ûntstienen lytse mienskippen/doarpen dy’t hyltyd in stikje fierder opskoden, nei mate men fierder gyng mei it ûntginnen fan de grûn. Sa is Terkaple ferskood fan de hoeke Akkrumer Rak-Geau nei it plak dêr’t no en eartiids de tsjerke stie. Dit hat om de 12e iuw hinne west. Eagmaryp lei doe op deselde line. Terkaple is lizzen bleaun en Eagmaryp is noch in stikje ferskood. De âlde tsjerke waard net mear brûkt en waard ôfbrutsen, it âld hôf fertutearze.

Op it plak dêr’t Eagmaryp no leit, lei ek it gehucht Sint Jansga. St. Jansga is it twadde plak dêr’t in tsjerke stien hat mei in hôf deromhinne. Dit St. Jansga-tsjerkje stie op it stik grûn tusken Albert Hofstra en Gerard Kingma yn. Yn 1999 is hjir ek in ûndersyk dien troch it Archeologysk Wurkferbân. It die bliken dat op dit terrein in tsjerkje fan ±14 x 8m stien hat; in ienfâldich rjochthoekich gebou fan kleastermoppen, boud yn de 13e iuw en ôfbrutsen yn de 17e iuw. Op kaarten út 1664 en 1693 wurdt allinne mar mear melding makke fan “het hof van St. Jansga” en rept men net oer in tsjerke. It hôf is letter, nei ôfbraak fan de tsjerke, noch wol gewoan brûkt as tsjerkhôf. Der waarden in oantal grêven fûn út de 13e iuw, mar ek fan folle letter. Ek om dit tsjerkhôf run in grêft.

Der waard troch de ûndersikers op dit terrein ek in wetterput fûn en it restant fan in stins mei in grêft derom hinne. Dizze stins moat dus ek út de 13e iuw stamme en waard mooglik bewenne troch de famylje Bangma of Bavema. De stins is mooglik tidens de Donia oarloch ferwoaste (1458-1464), mar fierder ûndersyk is der net dien omdat der gjin jild foar wie. Wol is fansels alles beskreaun en fêstlein; Skeletten dy’t fûn binne, stiennen, plavuizen en potskerven. Op it kaartsje in fragmint út de Schotanus atlas fan om 1720 hinne: Terkaple en Eagmaryp, dêr’t it hôf fan St. Jansga noch op oanjûn stiet.

TsjerkeBewurkje

 
Tsjerke Eagmaryp

Op it stee fan de hjoeddeiske klokkestoel stie eartiids in tsjerkje dat wijd wie oan de patroanhillige Sint Gertrude. De klok dy't no yn de klokkestoel hinget, is getten yn 1545 troch Johannes Tersteghe. Op de klok stiet in Latynsk opskrift dat betsjut: “Marije is yn de himel opnomd. De ingelen ferbliidzje harren; se loovje de hear – 1545”. De tsjerke hat der oant 1749 stien. Dan skriuwt in Burmania yn it Geografysk Wurdboek: “hier is de kerk weggebroken”. De toer hat it oant 1844 folhâlden. Yn jannewaris fan dat jier waard de grutte toer foar ôfbraak ferkocht en de klokkestoel oanbestege. Meidat de ferkeap fan de stiennen mear opsmyt as't de nije klokkestoel kosten, waard der oan fertsjinne. Eagmaryp wie foar de Reformaasje yn Fryslân (1580) in eigen parochy, mei in eigen pastoar.

Yn 1543 wurdt skreaun oer pastoar Anna Siblaz, of sa't wy no sizze soene: Anne Sibles, dy't mei help fan twa tsjerkefâden it besit fan de parochy oanjout. Under oare út de opbringsten dêrfan moast de tsjerke ûnderhâlden wurde. Sa jouwe se mei har trijen as besit oan 10 pûnsmiet “meedlandes” yn “Sante Johannes Scharren” mei it eastein op de “Gauswal” en de westside op de “Delftwal”. Hjiryn binne de fearten Geau en Dolt yn werom te kennen. Dizze tsjerklike besittings binne beskreaun yn de benefysjaalboeken. Dêryn stiet oer Eagmaryp skreaun: “Ackmaryp: groetheit en de jaarlicxe waardien van de beneficien ende kerckegoederen, geleghen in Uuytingeradeel”. Fierders waard noch neamd as besit: “tot de kerck behooren 34 pondemaat waarvan de huur bedraagt 7 tot 12 stuivers per pondemaat”. Pastoar is sels ek boer; hy brûkt 54 pûnsmiet. De tsjerklike bân tusken Eagmaryp en Terkaple bestiet al hiel lang; yn 1604 wurdt al in mienskiplik jûnsmiel hâlden.

De kruk fan it stek dat tsjintwurdich tagong jout nei it tsjerkhôf hat de foarm fan in slange en oan beide kanten is it stek fersierd mei symboalen oer de rûngong en fergonklikheid fan it libben: de ûle tusken de lauwerkrânsen ( minsklike wiisheid ), de sânrinner mei flerken of wjukken (de tiid fljocht foarby, fergonklikheid) de seines (de dea, it ôfmeande libben), de toartsen nei ûnderen ta rjochte ( sadat se net baarne wolle, it fjoer dôvet) en de slange mei de sturt yn de bek ( it ivichheidssymboal).

MolkfabrykBewurkje

 
Molkfabryk De Lege Wâlden

Op it plak dêr’t famylje Grondsma no wennet – Fjildwei 39 Eagmaryp, stie fan 1896 oan 1988 in suvelfabryk. Fan 1896 oant 1968 yn gebrûk as suvelfabryk, dêrnei ha de gebouwen tsjinst dien as opslachromte en plak foar polyester boatebou. It fabryk is ôfbrutsen yn 1988.

Oan ±1880 ta makken de boeren sels har bûter en tsiis op de buorkerij. Fanôf dy tiid ûntstienen de earste suvelfabriken, oprjochte troch partikuliere ûndernimmers. De boeren brochten dêr doe har molke hinne; it wie makliker, je hienen sels minder wurk te dwaan en barden likefolle jild as earder. Mar ûnder ynfloed fan Deenske konkurrinsje yn dy tiid, sakken de suvelprizen op de wrâldmerk en fertsjinnen de boeren hyltyd minder. De winsten dy’t noch makke waarden bleauwen foar it grutste part by de partikuliere eigener fan it fabryk en de boeren krigen hyltyd minder ynkomsten. Dat noaske de boeren net; sy hienen it jild hurd nedich om te oerlibjen en dus ûntstienen der ein 1800 oeral plannen om as boeren sels de molke fabryksmatich te ferwurkjen. Sa barde it ek yn Terkaple-Eagmaryp.

Der waard fergadere en fergadere en op 4 maaie 1896 waard de koöperative feriening oprjochte troch 34 feehâlders út ús doarpen dy’t mei syn allen de molke taseinen fan sa’n 700 kij. Dit barde by notaris Terlet dy’t yn 1907 nochris referearde oan de earste besite fan de groep boeren út Terkaple-Eagmaryp: in het voorjaar van 1896 kwamen aan mijn kantoor drie boeren uit Akmarijp, w.o. een nog jonge man, onze tegenwoordige voorzitter, De Boer, die met mij het plan tot oprichting eener coöperatieve zuivelfabriek te Akmarijp kwamen bespreken. Ik meende verschillende bezwaren te zien en deze naar voren te moeten brengen. Mijne bezwaren werkten echter alleen dit uit, dat genoemde jonge man mij toevoegde: Notaris, als u ons niet behulpzaam wilt of kunt zijn, dan gaan we naar iemand die het wel kan, de coöperatie moet en zal er komen'. En onder de leus “de coöperatie moet er komen” kwam ze er. De feriening krige de namme: Coöperatieve Zuivelfabriek De Lege Wâlden. Der waard in bestjoer keazen en men gyng oan ’e slach. Der moast in geskikt terrein socht wurde dat goed oan de dyk en oan it wetter lei foar in goede tafier fan de molke; der kamen plannen foar de bou fan in fabryk mei alles derop en deroan en der moasten minsken komme dy’t de saak draaie koenen. Mar allerearst moast der fansels jild komme om it fabryk bouwe te kinnen. Der wie sa’n fl.50.000,-- nedich en dit moast troch de boeren sels by elkoar brocht wurde. Mannichien hat der sliepleaze nachten om hân.

In geskikt stik grûn waard foar fl.1.000,-- oankocht; op 18 juny 1896 waard nei in oanbesteding de bou fan it fabryk opdroegen oan de hearen Van der Veen út Stynsgea foar fl.30.500,-- en dhr. Rodenburg út Ljouwert mocht foar fl.11.200,-- alle nedige masjines en ark leverje en pleatse. De bou sette daliks útein en letter dat jier waard it fervjen fan alle gebouwen ynkl. direkteurswenning foar fl.878,-- opdroegen oan Gebr. Numan fan Drachten. De hear J. Kuperus waard oansteld as behearder en fierder waarden der noch 7 personielsleden beneamd dy’t as masjinist, bûtermakker, tsiismakker, sentrifugist, molkûntfanger en klerk oan it wurk koenen. Op 1 desimber 1896 wie alles klear en waard it fabryk yn wurking setten.

Wiene der by de oprjochting fan de koöperaasje 34 feehâlders dy’t de molke fan sa’n 700 kij ynbrochten; yn 1916 wie dit oprûn oant 132 leden mei 2433 kij. Under ynfloed fan de Earste Wrâldoarloch sakket dit in bytsje, mar dêrnei set de groei wer troch. Yn 1947 binne der 166 leden. Yn in spesjale ledegearkomste by it 25-jierrich bestean fan de feriening (nov. 1921) wurdt it folgjende sein oer de kilogrammen molke en de prizen:

de hoeveelheden melk, gedurende de verschillende jaren aan de fabriek geleverd, zijn, als vanzelfsprekend wel ongeveer recht evenredig geweest aan het aantal aangegeven koeien. 1915/16 was dan ook ten opzichte van de geleverde melkhoeveelheid het recordjaar. Deze hoeveelheid bedroeg toen bijna 10 mill. K.G. Ten aanzien van de financiële uitkomsten is de verhouding eenigszins anders. De grootste hoeveelheden melk hebben niet steeds het meeste geld binnengebracht. De eenheidsprijs per K.G. melk (bruto) wisselde van 4,28 ct. per K.G. in 1898/99 tot 16,19 ct. in 1920/21. In al de jaren tezamen werd aan de fabriek ruim 162,5 millioen K.G. melk aangevoerd, waarvan de bruto-opbrengst te rekenen is op bijna 13 mill. gulden.

It fabryk draait dus goed en dêrom komme der in tal ferbouwingen: yn 1907 kostet dit fl. 13.000,--. Yn 1910 folget de twadde ferbouwing omdat de tsjettels te lyts waarden. Yn 1913 kamen de masinekeamer en tagelyk ek it tsiispakhûs ûnder hannen. Yn 1925 wurdt in stik grûn bykocht en yn 1928 folget in hele grutte ferbouwing dy’t sa’n fl. 95.500,-- kostet. Dit kin út eigen middels betelle wurde!

 
Molkfabryk De Lege Wâlden (± 1946)

Ek komme der wenningen foar it personiel, want by it groeien fan de aktiviteiten, binne ek hyltyd mear personielsleden nedich en dy moatte allegearre in wenplak ha fansels. Yn 1897 wurdt al grûn oankocht foar de bou fan 3 wenningen (neist it fabryk; se steane der net mear; op dit plak binne no de 2 wenningen fan Wijnja en Vegelien). Yn 1903 binne der 9 nije wenten, yn 1914: 15 en yn 1947 hat men behalve de direkteurswenning noch 21 wenningen foar it personiel. Dit binne benammen it rychje fan 5 wenningen tsjinoer it fabryk en de Pôle yn Terkaple. It fabryk soarge foar in stik wolfeart yn de doarpen. In soad minsken ferstjinnen dêr har brea. It wie der deis in drokte fan belang; it oan- en ôffaren fan de molkboaten en letter de trekkers mei weinen dêr’t de molkbussen op stienen. It fabryk fan Eagmaryp wie in goed ynrjochte bedriuw dat op in bepaald moment sels as foarbyld jilde foar oaren.

Mar doe begûnen de fúzjes op te kommen; konsintraasje yn de suvel. In earste fúzjepoging mei “de Takomst” slagge net, omdat men it fabryk yn eigen doarp hâlde woe, mar in skoftke letter is men fan dat idee ôfstapt en yn 1965 fusearden de beide fabriken. De wurksemheden waarden hjir ôfboud en yn 1968 wie it definityf dien yn Eagmaryp en wie alles oergien nei Wolvegea. It gebou waard ferkocht oan dhr. A. Hiemstra dy’t der winterberging hie fan boaten en caravans. Letter gie it kompleks nei dhr. J. Zorab dy’t der polyester sylboaten makke: “Sailhorse”. Hjir ha doe noch in tal jierren in groep minsken út it doarp wurke. Mar yn 1974 gyng Zorab fallyt en wie it dien. Dêrnei ha der noch in oantal oare eigeners west, mar it fabryk fersutere hoe langer hoe mear en produksje fan belang hat der eins net mear plakfûn. Yn 1981 hat der in brân west en doe bleau der in soarte fan ruïne oer. Uteinlik is it gehiel in 1988 sloopt.

Jubileums
 
Molkfabryk De Lege Wâlden, betsjinsters 50-jierrich jublilaum

Op 16 novimber 1921 waard it sulveren jubileum fierd yn in spesjale byienkomst op’e Jouwer. Yn it ferslach dat hjir fan makke is, stiet û.o.: 16 november 1921; hij bracht ons met zijn grauwe lucht en koude Oostenwind nu juist geen feeststemming, maar verhinderde niet, dat vlaggen al vroeg in den morgen zich vroolijk van de topgevels der fabriek ontplooiden en hij scheen ook ’s middags niemand terug te houden naar Joure op te trekken. In ieder geval men trok in grooten getale op en tegen het aanvangsuur vulden een 270 personen de prettig versierde vergaderzaal, waar het “Hulde aan De Lege Wâlden” boven den ingang prijkte, en de streelende muziek van het uitstekende Jouster strijkorchest zachtkens een welkom speelde” Der waard fansels stil stien by it ûntstean fan de feriening 25 jier lyn en it fierdere ferrin dêrfan. Ek wienen der foto’s te besjen fan it fabryk: “een 25-tal fraaie photo’s gaf ons een goeden kijk op het in- en uitwendige” En foar it personiel dat ek al 25 jier yn tsjinst wie, wienen der kado’s: J. Bergsma (tsiismakker) en M. Yestra (klerk) krigen een gouden horloazje mei ynskripsje en R. Agema (sentrifugist-pakhúsfeint) en K. Kuiper (kûper) krigen in leunstoel. De behearder A. Schiere krige in sulveren servys oanbean fan it bestjoer. Fierder waarden der “ververschingen rondgediend” en “luimige voordrachten, afgewisseld door muziek en zang volgden elkander op en hielden er voortdurend een aangename, opgewekte stemming in. It gouden jubileum waard grut fierd op 21 maart 1947. It krantestik seit it sa: 50 jier hat it bûterfabryk “De Lege Wâlden” draaid en der hat alle reden west om dit jubileum feestlik te betinken. En as men dan noch net wit hoe’t dit fabryk libbet yn it hert fan de boeren, dan hie men woansdei mar ris fan’ e Jouwer nei Terkaple gean moatten: rûnom waaiden fan en op’e pleatsen de flaggen – yn Sniksweach, yn’e Broek, yn Eagmaryp en Terkaple, oan’e wei like goed as op’e pleatsen yn it fjild. It wie rjocht feestlik op dizze sinnedei, mei in glans oer de griene fjilden en in stiif wyntsje, dat de flaggen breedút weagje liet. It wie gjin fabryksfeest allinne, it wie in doarpsfeest of leaver noch: in gea-feest! Neist de âld skoalle (pand Dames) wie in grutte tinte delsetten foar sa’n 400-500 gasten: leden (165) en húsgenoaten, personiel en nûge minsken. (it blokje fan 3 huzen stie der yn dy tiid noch net) En it gehiel wie neffens itselde krantestik tige goed organisearre: “de grutte tinte wie ien blommeseal. Op alle taffeltsjes in “pot” mei blommen. Dy “potten” wienen dan lytse modellen fan molkpoeierkistjes, bûterfetsjes en tsiisfoarmen! Alle rigen tafels wiene nûmere; elke rige hie eigen betsjinsters. In grut tal frisse, jonge froulju, allegearre yn unifoarme wite jas, mei blau ôfset en de letters L.W. op’e bûsen en it tafelnûmer op it boarst, sa run de betsjinning flot. Der waard mei golle hân traktearre, men hie neat skromme om it de gasten tige nei it sin te meitsjen en harren sêft te setten” It korps Concordia fan’e Jouwer spile tusken de bedriuwen troch; de koaren út de doarpen ha songen en it Gordykster koar spile in toaniel- en sjongspul. En fansels wienen der de nedige sprekkers. Men hie in geweldige jûn dêr’t noch hiel lang oer praten is. “it wie in echt boerefeest, mei in eigen styl en in eigen sfear, sa’t dat allinne mar plak fine kin yn de boeredoarpen, dêr’t it libben noch geef en suver is, dêr’t noch in goed minslik meiïnoar oparbeidzjen is. Yn dy doarpen, dy’t in eintsje fan de brede wei ôf lizze en sa har eigen aard en wêzen it beste bewarje kinne.”

SkoalleBewurkje

Yn de 17e iuw hie Eagmaryp in eigen skoalle, krektas Terkaple. Fan de skoalle moat net in te grutte foarstelling makke wurde: simmerdeis wie de skoalmaster net nedich, dy holp dan de âlden fan de bern by it haaien of gie mei te fiskjen. Winterdeis wie der wol in boer of ambachtsman dy 't in "winterskoalle" organisearre. Sokke skoalmasters waarden troch de tsjerkefâldij betelle. Fan Terkaple-Eagmaryp binne noch doop-, trou- en lidmatenregisters fan 1641-1660 bewarre bleaun dêr't inkele skoalmasters yn neamd wurde. Fan Eagmaryp binne in pear skoalmasters bekend: den 14en Aug. 1642 was Johannes Obbesz schoeldiener Tecumarijp (= te Eagmaryp). Yn 1674 is Sicke Oeges schooldienaer in Ackmarijp. Sicke en syn frou Imck Jellis wurde dan útsluten fan it jûnsmiel yn de tsjerke, omdat se de Edele Opsienders van onse gemeente (= predikant en âlderlingen) gelastert ende belogen hadden, en haar absenteerden van de predictie des Woords. Fierders wurde der gjin spesifike skoalmasters neamd. Wol in pear minsken dy't doarpsrjochter wiene.

MienskipBewurkje

Eagmaryp hat in klokhûs, mar Eagmaryp is foaral ferneamd om it earrebarredoarp, krekt bûten it doarp. It doarp wurket op it mêd fan ferieningen, tsjerke en skoalle gear mei Terkaple. De twa doarpen binne suver oan inoar groeid, dogge in soad mei-inoar en hawwe ek tegearre in webstee.

It doarpshûs wie altyd yn "Het Centrum" fan de herfoarme tsjerke, mar letter is der in nij multifunksjoneel sintrum komd.

Efter it molkfabryk De Lege Wâlden waarden oant 1974 fierljepwedstriden hâlden. Dêrnei is der in fêste ljepskâns komd.

 
It klokhûs fan Eagmaryp.
 
Om Eagmaryp hinne stean ferskeidene fan dizze boerden fanwege it earrebarredoarp.

FerieningsBewurkje

  • iisklup Terkaple
  • Us Lyts Doarpke - sjongferiening
  • De Trije Doarpkes - fûgelwacht)
  • Trekzakclub Terkaple
  • De Lege Wâlde'n - toanielferiening
  • De Trije Setter - tennis
  • UTY - gymnastyk
  • Aldereinsoas
  • Stichting earrebarredoarp De Graverij
  • Utingeradiel - angelsport
  • Terkaple - damjen en bridge
  • Maran - biljerten
  • De Laatste Eer - begraffenisferiening

BefolkingBewurkje

StrjittenBewurkje

  • Doltenwei - wei nei De Dolten, stikken lân dy't ferfeante binne. Namme komt fan dolle (grave)
  • Fjildwei - nei de ruilferkaveling ûntstien. Oan de dyk stie ek molkfabryk "De Lege Wâlden" (1897). Foar it fabryk oer steane noch de wenten foar it personiel.
  • Graverij - nei de turfôfgravingen, troch bemealen drûchlein. De petgatten binne oerbleaun.
  • Langedyk - wetterskieding Eagmarypster polder en it bûtlân. De earste dtyk fan De Jouwer nei Terkaple hie in soad bochten. De nije dyk is rjochter en liket sa langer
  • Oenemawei - nei de Oenemastins (of Oenemaslot ) fan de famylje Oenema, waard letter bewenne troch de aadlike famylje Albada.

Sjoch ekBewurkje