Haadmenu iepenje
Nijewier
Flagge fan Nijewier Wapen fan Nijewier
Flagge Wapen
Lokaasje fan Nijewier
Gemeente Noardeast-Fryslân
Ynwennertal (2007) 403
Webstee webstee fan Nijewier
Nijewier mei it plak fan kleaster Sion en Ypsmastate (± 1700)

Nijewier is in doarp dat sûnt 2019 yn de gemeente Noardeast-Fryslân leit, dêrfoar lei it yn de gemeente Dongeradiel. It doarp hat likernôch 403 ynwenners (2007). Oant de gemeentlike weryndieling yn 1984 makke Nijewier diel út fan de gemeente East-Dongeradiel.

Kleaster SionBewurkje

  De Wikipedy hat ek in side Kleaster Sion.
 
Oerbliuwsel fan Kleaster Sion
nei in tekening fan N.A van Loon
 
De herfoarme tsjerke, de Kleastertsjerke

Eartiids stie yn it doarp it kleaster "Sion" fan de sistersjenzers; it is yn 1180 stifte. It kleaster wie ien fan de rykste kleasters fan Fryslân. De bewensters kamen út de hegerein. Ien fan de lêste prioressen wie Auck Donia dêr't in strjitte nei neamd is. Nei de reformaasje is it kleaster yn 1580 opheft.

De namme fan it kleaster komt werom yn de namme fan it doarpshûs dat "Nij Sion" hjit.

YpsmaBewurkje

Benei alle lân fan de himrik fan Nijewier wie kleasterbesit. Allinne it lân fan Ypsmastate, mei in stinswier, healwei Easternijtsjerk wie lekebesit. It aadlik hûs Ypsma wie it al yn de 15e iuw mei dien. Yn 1511 en letter wie de state troch yn pachter bewenne. Yn 1557 waard it hûs foar it earst neamd en beskreaun as "de huisstede waar het huis gestaan heeft" dat doe al ôfbrutsen.

Yn de 15e iuw stoar it laach Ypsma yn de manlike line út. Troch houliken mei de Stenstera's fan Foudgum en de Stania's fan Reitsum kaam it goed úteinlik yn hannen fan de famylje Fan Burmania. Nei de Ljouwerter preester Upke fan Burmania, kaam it yn hannen fan syn neef Gemme fan Burmania. Gemme liet de state nei oan syn dochter Saepck dy't boaske wie oan Watze fan Ockinga.[1] Harren soan Douwe stoar sûnder bern yn 1666. Yn de iere 18e iuw was Ypsma besit fan Douwes achterneef Sicco fan Goslinga, grytman fan Frjentsjeradiel.[2]

De stinswier is earne tusken 1557 en 1718 ferdwûn. Fan Ypsma binne gjin ôfbylden bekend. Sûnt der in pleats stiet hjit it stee ek wol Healwei (of Helewey). [3]

TsjerkenBewurkje

De Herfoarme TsjerkeBewurkje

  De Wikipedy hat ek in side Kleastertsjerke (Nijewier).

De tsjerke, sa as dy der no stiet, is boud yn 1678. (Bakstien mei opskrift: Douwe Roelofs mr. metselaar 1678. Geert Hendrik 1678). Der is brûk makke fan de stien fan de eardere tsjerke (kleastermoppen)

Yn 1811 is de westkant ferboud en it tuorke der opsetten.

De tsjerke hat in oargel út 1818 fan J.A. Hillebrand (in oargelbouwer dy't fan Dútslân kaam). Sa as it mei mear oargels fan him barde, liket it derop dat er de bou net dien makke hat. Yn 1822 hat N.A. Lohman it ree makke.

Grifformearde tsjerkeBewurkje

 
De eardere grifformearde tsjerke yn 2019

Fan 1860 ôf tsjerken minsken út Nijewier en Wetsens yn Ljussens by de "Christelijke Afgescheidene Gemeente". Nijewier krige letter in gebou dat bekend wie as "It Lokaal". Tegearre mei Mitselwier waard yn 1887, nei de Doleânsje fan 1886, de "Nederduitsche Gereformeerde Kerk te Metslawier en Niawier" ynstituearre. Yn 1892 folge in ôfskieding fan Mitselwier en waard de "Gereformeerde Kerk te Niawier-Wetsens" stichte. De gemeente krige in eigen tsjerke yn Nijewier yn 1893.[4] Yn 1912 waard in oargel pleatst fan de firma Vermeulen út Woerden.[5] Itselde jier waard de tsjerke fergrutte. Yn 1956 waard it gebou restaurearre en waard de preekstoel fuorthelle.[6] Yn 2010 fusearre de herfoarme gemeente Mitselwier en Nijewier mei de grifformearde gemeente fan dy doarpen. De grifformearde tsjerke "De Moeting" yn Nijewier waard doe ferkocht. Hjoed-de-dei is it in wenhûs. Yn 2011 waard it doarpshûs "Nij Sion" út 1967 multyfunksjoneler, dêr wurde no ek wol tsjinsten holden.

A.M. WijbengaBewurkje

Anders Minnes Wijbenga waard yn 1881 te Nijewier berne. Fan syn fak wie er komelker/gernier. Hy wie tige frysksinnich. Yn 1908 wie hy ien fan de oprjochters fan it Kristlik Frysk Selskip. Yn dat selskip hat hy tige warber west. Yn 1923 joech it Selskip him de opjefte om de psalmen yn it Frysk te berymjen. It doel wie om dy yn 'e tsjerke te brûken. It hat lang sa west dat der yn Fryske tsjinsten Hollânske psalms en gesangen songen waarden. De bondel fan Wijbenga is net yn de tsjerken ynfierd. De beriming fan Fedde Schurer waard better fûn. Yn 1930 kaam der in bondeltsje fan syn gedichten út mei as titel: 'Libbensgong'. Nei syn dea yn 1948 is it bêste wurk fan Wijbenga sammele yn de bondel: 'Ljocht oer it fjild'.

MienskipBewurkje

Yn it doarp steane twa tsjerken, in kristlike basisskoalle 'By de Boarne' en in doarpshûs. Fierders is der in keatsfjild. De lêste winkel hat yn 2003 de doarren sletten. It doarp docht in soad dingen mei Wetsens. Yn it doarpswapen stiet in terp en in izeren Jeruzalemkrús dat nei it eardere kleaster Sion ferwiist.

FerieningsBewurkje

  • De Bazuin - korps
  • Sion Sjongers
  • Begraffenisferiening

BefolkingBewurkje

StrjittenBewurkje

Auck Doniastrjitte, Bartenswei, Bornensisstrjitte, Bredewei, De Singel, De Skulp, Grutte Stege, Grytmanswei, Linepaad, Mearswei, Miedwei, Siercksmawei (nei grytman Doede Siercksma), Terpstrjitte, Tsjerkepaad.

Sjoch ekBewurkje

Keppelings om utensBewurkje

Boarnen, noaten en referinsjesBewurkje

Boarnen, noaten en/as referinsjes:
  1. Braaksma, K., 2018.
  2. Wierstra, S. Genealogie van het adellijk geslacht van Goslinga: Simonwierstra.nl..
  3. stinzeninfriesând.nl Ypsmastins te Niawier, rieplachte 9 febr. 2015
  4. Kok, G.J., 2017. Het ontstaan van de gereformeerde kerk te Metslawier. Online fia: Gereformeerdekerken.info. [Sjoen 21 jannewaris 2019].
  5. Veldmans, F., 2017. Gereformeerde kerk Nij Sion. [online] fia: Kerkenorgel.nl. [Rieplachte 3 febrewaris 2019].
  6. Ljouwerter Krante, 1956. Restauratie van gereformeerde kerk te Niawier. Leeuwarder Courant, [online] fia: Delpher.nl..